Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/teelt_aubergine

Aubergine telen in de serre. (Solanum melongena)


Aubergine: ook wel eens de eierplant, eggplant, albergina, melanzana of melongena genoemd.

Ze behoren tot de bedektzadigen en tweezaadlobbigen, en orde der nachtschadefamilie * ofwel Solanaceae. (solari = verdovend)
* Tot de nachtschadefamilie behoort tevens: de tomaat, paprika, aardappel, bitterzoet, petunia, tabaksplant,... Vele van deze planten zijn dan ook giftig. (Als groenten gekookt, verdwijnt de schadelijke stof).

Herkomst: de aubergine vind zijn oorsprong in de Arabische landen omstreeks de 4de eeuw, waarna deze geïmporteerd werd naar het westelijk deel van Europa via Spanje en Portugal.

Soorten Aubergines: Solara F1, Oeuf Blanc, Lange Violette, Black Beauty,Rossa bianca, Combo F1, Golden Eggs, Red Eggs, Boulanger ,
Classic, Dusky, Black Magic, Casper, Ritmo F1, Tinto F1, Apple green, Grafiti aubergine, Rosita, mini soorten, (Little Fingers, Ichiban, Tycoon),...

Plantopbouw: De plant is eigenlijk subtropisch met eiervormige vruchten en soms ook komkommerachtige kenmerken qua uitzicht. De vruchten kunnen geheel wit of purper zijn. Er zijn heden dan ook verscheidene varianten gekweekt uit de kleine wilde auberginesoort.
De aubergine is eigenlijk 'natuurkundig gezien' een bes! (Alsook de paprika, chilipeper, advocado, druif, guave, enz...)
De plant is niet wintervast, en wordt bij ons als éénjarige aanplant gezien.(Meestal in serre).
De paarse bloemen staan per 2 of 3 ingeplant en hebben een gele kern zoals bij de tomaat het geval is.
Stengels verhouten na een tijdje en de bladeren zijn zacht behaard.
Phartenocarpie is eigen aan de plant, d..w.z.: dat vruchtzetting gebeurd zonder enige bevruchting.
Het beste is om de planten op te binden aan verscheidene koordjes ( meerdere vertakkingen), omdat liggende planten makkelijker schimmelen en ziekte kunnen vertonen. Bij het aanbinden naar een centrale koord, kan je deze als trilkoord gaan gebruiken voor een goeie bestuiving, door het koordje lichtjes te laten trillen met de hand. 
Het bladplukken zoals dikwijls wordt beschreven heeft volgens mijn inziens weinig nut, daar blad toedraagt tot assimilaten en suikers
voor plant en vrucht.
Wegnemen van teveel bladeren geeft wel betere belichting, maar zorgt op zich dan weer voor nieuwe aanmaak van scheutvorming op de stengel!
Teveel snoei leidt dan weer tot schimmelmogelijkheden, door de wonden die achterblijven.
Een normale plantlengte kan variëren van 40 cm tot ± 150 cm lengte, en de vruchtlengte is 20 tot 40 cm ongeveer.
In de industrieteelt worden ook wel eens geënte planten gebruikt, die zouden een krachtiger wortelgestel ontwikkelen
om wortelknobbelaaltjes te onderdrukken.


Opkweken van plantjes:

We zaaien binnen in grote perspotjes van 10 tot 14 cm, vanaf midden februari tot en met midden april.
Voor een vroege aanplant wil dit dan zeggen dat we onder plastieken tunnels of in de serre gaan moeten planten eind april begin mei. (D.w.z.: gezaaid tussen feb - maart).
Ofwel in de vollegrond beschermd buiten planten vanaf midden mei en later. (D.w.z.: gezaaid tussen maart en later).
We hebben een warme kweektemperatuur nodig, die meestal wel kan behaald worden tijdens de zomerrperiodes in ons land. (Een goeie temperatuur ligt tussen de 22°C en meer).
We vullen de perspotjes met 2/3de kompost en 1/3de wit zand. We doen dit 1 dag op voorhand. Daarna voorzien we elk potje van 1 zaadje. Een goeie zaaidiepte ligt rond de 2 cm diepte. (Een natte krant kan uitkomst bieden tegen uitdroging oppervlak).
De normale kiemduur van opkomst ligt tussen de 10 tot 14 dagen. (Grond moet vochtig doch niet nat zijn).
We behouden de plantjes tot ze hun effectieve plaats krijgen in de serre of in volle grond (afgeschermd).
Wordt er geen temperatuur behaald van 16°C overdag, wachten we liever langer alvorens we gaan uitplanten.
Plantafstanden kunnen variëren van 120cm tot 150 cm uit elkaar. 
Eens toch geplant gaan we de plantjes aanbinden aan een stok of stevige leidraad.
De plant gaat zich vervolgens opsplitsen in verscheidene vertakkingen.
We zullen er maar 3 maximaal laten staan, en de rest verwijderen of intoppen.
We tellen hier gewoon de volgorde van vertakking(1ste na 5de blad meestal, 2de, 3de, en dan toppen).
Deze zijranken zullen op zich nogmaals vertakken en worden ingedraaid nadat er genoeg vereiste bloemen aangemaakt werden. Er zijn
verscheidene soorten die zichzelf intoppen met blinde knoppen, of mini
soorten die een ietwat andere opvolging vragen. (Informeer je hieromtrent dan ook).
Belangrijk hier is wel uitlopers (dieven) te verwijderen alsook 'teveel' aan blad die de vruchten in de weg staan om goed af te rijpen.
Ook interessant om weten is dat je de bloemblaadjes na bevruchting voorzichtig weghaalt, daar deze anders voor schimmels (botrytis cinerea) kunnen zorgen. Deze zou zo makkelijk kunnen overgaan op de vrucht. Zie hiervoor onderaan bij: ziekten

Voor het bekomen van mooie dikke vruchten, kan je ook aan vruchtdunning doen.
Verwijder dan telkens enkele bijbloemen en laat maximaal de hoofdbloem staan!
De plant gaat soms zelf over tot vruchtselectie, dan vallen de bloempjes vanzelf af.

Bemestingsadvies: Een basismeststof (organische stalmest) kan gebruikt worden, doch overdrijf niet met korrelmeststof.
Tomatenmeststof is bruikbaar, daar deze goeie waarden vertoond qua N,P,K.
Een teveel aan stikstof levert veel bladvorming en slungelachtige planten met ziektevorming tot gevolg.

Mulching is niet echt aan te raden bij de teelt van aubergines. Het is beter de grond droog te houden en met de hak onkruidvrij te maken.
Giet trouwens best met water dat reeds in de serre heeft gestaan (als opwarming), en giet vervolgens in een afgesneden plastieken fles die je ondersteboven in de grond hebt geplaatst (naast de plant) of in het opkweekpotje die je naast de plant hebt ingegraven.

Oogsten van de vrucht: zodra de vruchten uitgegroeid zijn, hard aanvoelen, hun volle kleur hebben,
kan men overgaan tot het oogsten. Doe dit wel met een vlijmscherp mesje, om de houtachtige stengel
makkelijk in te snijden! Dit leidt dan ook niet tot beschadigde planten, waar schimmels de overhand
kunnen nemen.
Een regelmatige trek om de week, stimuleert de plant tot het aanmaken van nieuwe vruchten.
M.a.w.: meerdere kleine vruchten oogsten, i.p.v.: enkele grote! (Te grote vruchten worden al snel
voos).
Bewaartijd van aubergines is kort (maximaal een dag of 10), niet in de koelkast bewaren.

Composteren: zelf zou ik de plant in zijn geheel niet composteren, daar vele ziektekiemen en schimmels aanwezig
kunnen zijn en zo de hele composthoop kunnen aansteken. (Schimmels kunnen perfect overwinteren).

Zaden winnen of kopen: je kan best hybride of geforceerde variëteiten kopen als je ze zelf wil zaaien !
Goedkoop zaad levert in ons land weinig goede resultaten.
Zelf zaden nemen kan niet, hybrides geven hun nakomelingen niet dezelfde kwaliteiten mee voor een volgende aanplant.

Ziekten:

  • Botrytis cinerea is een grauwe schimmel die verrotting in de hand werkt, meestal gepaard gaande met slechte omstandigheden
    in de serre, zoals slechte verluchting, te hoge vochtigheidsgraad, teveel bladeren en dieven die niet verwijderd worden
    enz... Er vertonen zich grijze pluizen en bruine plekken op vrucht en plant. Conidiën of schimmelsporen kunnen via afgevallen blad
    ook andere planten bereiken! (Afval dus niet composteren).
     
  • Verticillium of verwelkingsziekte is een schimmel die de plant laat verwelken. Stomen is het enige dat helpt ter bestrijding
    van de aangetaste grond.
     
  • Bodemcysteaaltjes kunnen ook voor de nodige problemen zorgen, aanplanten van  Tagetes biedt mogelijke oplossingen.
  • mineervliegje, spint, trips, wantsen, brandnetelwants, rupsen, bladluizen, meeldauw, sclerotinia, vlieg, virusziekten, kurkwortel,
    enz....

Culinair: 
De Aubergine kent vele toepassingen in de keuken: Verwijdersteeds de steelaanzet!
Moussaka is een gekend mediterranees gerecht.
Gewoon overlangs in schijven gesneden in bloem gewenteld en gebakken in olijfolie.
Dit in combinatie met tomaat en gehakt, basilicum, orego, tijm, rauwe buffel mozarella, paprika, champignons, enz....
De vrucht kan ook worden uitgehold en opgevuld met gehakt en rijst met kruiden.
Ook lekker op de BBQ.
Tip: er wordt soms al eens zout over de versneden aubergines gestrooid om de bittere smaak eruit te halen, laat het vervolgens een half uurtje inwerken en spoel ze dan af. (Dep ze met een keukenhanddoek droog, daar teveel aan water zorgt voor spetten tijdens het bakken
in olijfolie).
Eens de aubergine versneden is, kleurt de witte binnenkant snel bruin. Dit kan je verhelpen door er citroensap overheen te doen. (Antioxidant!)

Rauwe Aubergines zijn giftig, dus steeds bakken of blancheren of stoven is hier de boodschap.

Voedingswaarden: Vitamine B1, B2, C.
Spoorelementen en vezels en veel kalium en een beetje caroteen.
Perfecte groente voor een dieet, door de lage waarde aan calorieën.


#669

Auteur: Maurice Claes