Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/tuinreizen_naar_italie_deel_3

Tuinadvies

Toon alles uit: "Tuinreportages"

Tuinreizen naar Italië: Onderweg naar Venetië

We doorkruisten deze keer de regio Veneto vanaf het Gardameer tot in Venetië. Hoewel er zelfs tuinreizen naar Venetië georganiseerd worden vond ik er geen tuinen of parken om er mee uit te pakken, maar ook zonder veel groen is Venetië een prachtige stad die je kunt blijven bezoeken. Met het boek ‘1001 Tuinen’ als raadgever, vonden we echter onderweg wel nog heel wat mooie parken en tuinen zoals de villa’s langs het Brentakanaal en de oudste botanische tuin in Italië, in Padua of De Giardini Giusti in Verona.
De reis is perfect te maken met het openbaar vervoer. Vertrokken rond 07.00 uur in Brussel stond ik ’s avonds nog voor 21.00 uur in Peschiera del Garda, van waaruit ik weer alle verplaatsing met treinen en bussen maakte.

 

Het Isola del Garda

Net zoals langs het Lago di Como en het Lago Maggiore hebben er zich in de loop van de geschiedenis rond het Gardameer ook nogal wat rijke adel of welgestelde ondernemers gevestigd in mooie villa’s met prachtige tuinen er bij. Ik bezocht er twee van.
De tuin op het Isola del Garda (6 ha) is een private tuin. Het lang gerekte eilandje ligt aan de westelijke oever van het meer en het is enkel met een gids te bezoeken.
Mijn verwachtingen waren na eerdere bezoeken aan Isola Bella en Isola Madre in het Lago Maggiore, hoog gespannen maar deze tuin kon ze naar mijn gevoel niet overtreffen. De villa zelf, in neogotische stijl met veel Venetiaanse versieringen en rijk bemeubeld, is zeker een bezoek waard. In de gidsbeurt is trouwens een kleine proeverij van wijn en olijfolie begrepen die doorgaat in een overdekte zuilengalerij van de villa. De eigenaars zijn immers zowel actief in de toeristische sector als in de wijnbouw en de teelt van olijven. Vanaf dit terras, tussen de ranken van een reusachtige Bougainvillea, heeft men het mooiste uitzicht op het meer dat men maar kan dromen.

De opklimmende terrasvormige tuinen rond het woonhuis, zijn in formele stijl, met strak geschoren buxusparterres, zelfs in de vorm van het wapenschild van de Ferrarifamilie, die instond voor het ontwerp en de aanleg van de tuin.
Er is echter ook een fruittuin met enkele exotische soorten en met rozen erin, een serre voor snijbloemen en enkele reusachtige Canarische dadelpalmen, waarschijnlijk nog de originele bomen van bij de aanleg op het eind van de 19de eeuw
Op het smalste stuk van het eilandje is er een bosgedeelte met op de oever een kleine aanplant van moerascypressen die met hun luchtwortels boven het water, aan een mangrove doen denken.

De villa in neogotische-Venetiaanse bouwstijl met er voor een fruittuin

 Het wapenschild in buxus van de familie Ferrari, ontwerpers van de tuin.

Een bezoek boeken aan het eilandje kan via hun website of in de toeristeninfokantoren in de plaatsen waar ook de gewone overzetboten vertrekken. Een ticket is tamelijk duur, 38 € voor een volwassene.

Het bosgedeelte op het smalste stuk van het eilandje met veel honderdjarige bomen waaronder de moerascipressen

Het Parko Giardino Sigurtà

Het was wel een wandeling van een twaalftal kilometer naar Valeggio en naar het Parko Giardino Sigurtà dat geroemd wordt als een van de mooiste parken van Italië. Ik kon er ook met de bus geraken maar dan zou ik de mooie wandeling langs de rivier de Mincio en door het mooie dorpje Borghetto gemist hebben.

Wandelend langs de Mincio van Peschiera tot Borghetto

Dit zestig hectare grote park doorkruis je niet zomaar in een uurtje. Het pad dat de voornaamste bezienswaardigheden, uitzichtpunten en mooie plekjes verbindt is immers al 7,5 km lang, maar er staan aan de ingang voor de bezoekers wel golfwagentjes en fietsten ter beschikking.
De familie Sigurtà kocht dit verwaarloosde landgoed in 1941 en begon meteen met het park in zijn oude glorie te herstellen en uit te breiden en stelt het open voor het publiek sedert 1978.
Wie houdt van natuurlijke tuinen die voldoen aan alle ecologische wetmatigheden komt een beetje bedrogen uit. Met zijn uitgestrekte kort gemaaide grasvlakten bezaaid met kleine lapjes van de meest diverse kleurrijke seizoensbloemen en groepjes Japanse Acers in spectaculaire kleuren, lijkt het op bepaalde plaatsen alleszins meer op een pretpark dan op een botanische verzameltuin waar meestal wel natuurlijke biotopen gecreëerd worden.
Toch dwingt het geheel respect af. De zichtassen met de burcht van Valeggio in het verlengde, zoals de rozenallée en de grote waterlelievijver zijn goed doordacht en gedurfd.
De fiets- en wandelpaadjes lopen ook langs mooi aangelegde vijvertjes, een bosje met reusachtige buxusbomen, oude gebouwtjes zoals de hermitage en het casteletto, en naar belvedères met uitzicht op het heuvelende landschap en op de Mincio.

Een kinderboerderij, eetgelegenheid en een ijsjesbar, een hertenparkje en ook nog een doolhof, maken er een uitgelezen plaats van voor een uitstapje voor families met kinderen. Niemand zal er zich vervelen.
Een toegangskaartje kost voor een volwassene 12,5 €. Voor bezoekers die met de wagen komen is er, een beetje verder gelegen, een grote en gratis parking van waaruit een pendelbus de bezoekers naar de ingang brengt.

Bloemeneilandjes in het gazon en vaak maar wat lukraak geplaatste bomen … .

Enkele vijvertjes, al zijn ze dan ook uitgevoerd in beton, zijn vaak wel mooi aangekleed.

De burcht van Valeggio is op enkele plaatsen in het park prominent aanwezig

Giardino Giusti in Verona

Voor wie in het zomerse hete Verona de bijna verplichte toeristische hoogtepunten, waar toeristenmassa’s zich verdringen voor hun ultieme selfie, wat wil vermijden en rust en schoonheid op prijs stelt, is deze tuin de geschikte plek.
De tuin ligt buiten het toeristische centrum, aan de overkant van de Adige in een onopvallende straat, de Via Giardino Giusti, op wandelafstand van de Ponte Romano.
De plaats was ooit een soort industrieterrein van een wolververij, een bedrijfstak die in de streek in de 15de eeuw welvaart bracht. Daardoor aangetrokken kwam de familie Giusti van Toscane naar Verona. Toen al werden de bedrijfsgebouwen tot een palazzo verbouwd maar pas in 1570 werd de tuin aangelegd die in binnen- en buitenland grote bekendheid kreeg. Nu 450 jaar later is het geheel nog steeds in het bezit van telgen uit deze familie.
Al die tijd is de indeling en de aankleding van de tuin bijna onveranderd gebleven en de schade, opgelopen tijdens de tweede wereldoorlog werd zo goed mogelijk hersteld.
De tuin bestaat uit een vlak gedeelte, in twee verdeeld door een laan met de typische slanke cipressen en aan beide zijden een buxusparterre, verrijkt met fonteinen, beelden van Romeinse goden en achteraan een labyrint. Alle elementen dus van de typische formele en overwegend groene tuinarchitectuur uit de Italiaanse renaissancetijd.
Verder leiden trappen ons naar de twee hogere, schaduwrijke terrassen die tegenaan een rotswand liggen en nog hoger, tegenaan de oude stadsmuren. Hier is de beplanting meer natuurlijk en bestaat uit hoge, meestal bladhoudende bomen, struiken en bodembedekkers.

Het laagste, vlakke gedeelte van de tuin is een stijlvoorbeeld van de klassieke, immer groene, Italiaanse renaissancetuinen, met parterres, fonteinen, trappen, beelden en heel veel knip en scheerwerk.

Het paviljoen met de zuiltjes en de belvedère boven de in een rots uitgehouwen monsterlijke kop, bevinden zich op een eerste terrasniveau. Van daar heeft men al een uitzicht op de tuin, op de stad en de nabij gelegen San Zenoheuvel.
Tijdens tuinfeesten of muziekvoorstelling stookte men vuur achter het masker en werden de gasten verrast met een rook- en vuurspuwend monster
Een wat verborgen trap in een drie verdiepingen hoge toren brengt ons naar een nog hoger terras met een, weliswaar minder verzorgde en wildere beplanting, maar met een nog breder panorama.

De uitzichten vanaf de hogere terrassen op de tuin en over de stad zijn overweldigend

Er zijn ook minder formele gedeelten, met zelfs een romantisch karakter in deze tuin en … soms ook een beetje kleur.

Bloemenborders worden spaarzaam gebruikt in dit soort tuinen . Toch werd er een border aangelegd aan de voet van het laagste terras, worden potten gebruikt met Brugmansia’s of Plumbago’s en wordt er al eens een gebouw of een rotswand opgefleurd met een imposant bloeiende klimplant.

De tuin is het hele jaar geopend van 09.00 tot 19.00 uur en de toegangsprijs bedraagt 7€ pp. met een bezoek aan het palazzo inbegrepen.

 

De Orto Botanico di Padova (2,2 ha)

Voor tuin-en plantenliefhebbers die in de omgeving verblijven is een bezoek aan die tuin zeker aan te raden. De tuin is te vinden op een korte wandelafstand van het heel mooie plein Prato della Valle en van de Sint. Antoniusbasiliek, twee toeristische tekpleisters in Padua.
Opgericht in 1545 is dit de oudste botanische tuin van Europa en in tegenstelling tot die van Pisa, die ook uit die tijd stamt, bleef de tuin al die tijd op dezelfde locatie. Hij is trouwens ook opgenomen in de werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Het oudste deel, de kruidentuin, ligt in een parkje met eeuwenoude bomen en is cirkelvormig en volledig omringd door een muur. Deze muur met ijzeren hekjes aan de toegangen werden heel lang geleden geplaatst om diefstal van de medicinale- en later ook van de zeldzame planten tegen te gaan. Later werd deze muur verfraaid met een natuurstenen ballustrade er bovenop.
De volledige collectie planten telt ongeveer 7000 soorten waaronder ook een aantal eerbiedwaardige oude knarren van bomen zoals: de holle plataan uit 1680 en een Magnolia grandiflora uit 1786, maar de meest merkwaardige is ongetwijfeld een dwergpalm Chamaerops Humilis, die reeds aangeplant werd in 1585. Men noemt hem de Goethepalm omdat Goethe er reeds over schreef in 1786 na zijn bezoek daar.

Het is al van bij de ingang, ook voor leken op het vlak van tuinieren, volop genieten van kleuren, geuren en contrasten in bladstructuren in het parkje. De kruidentuin werd ook nog mooi aangelegd (op foto midden: de Goethepalm)

Binnen de cirkelvormige kruidentuin zijn de planten goed duidelijk gelabeld, zodat we er iets kunnen van leren.

In 2014 werd de botanische tuin verrijkt met een nieuwe kas en geen kleintje, ze is 100 m lang, 18 m hoog en noemt ‘De tuin van de biodiversiteit’. Dit architecturaal hoogstandje werd gerealiseerd met gebruik van de allernieuwste materiaalsoorten en technieken om de impact op het milieu zo klein mogelijk te houden.

Zo wordt al het regenwater opgeslagen en benut voor de planten en het water voor de tropische waterlelies en de beneveling van de planten van de ‘regenwoudkas’ wordt van 284 meter diep opgepompt aan een constante temperatuur van 24°C. Deze pompen werken met zonne-energie.
De klimaatregeling, door verluchting, gebeurt door de planten zelf. Men meet de hoeveelheid koolzuurgas afgegeven door de planten, die wisselt naargelang de kastemperatuur stijgt of daalt en stuurt daarmee de verluchtingsramen.
De kas is ingedeeld in verschillende klimaatzones, van tropisch warm en vochtig, over mediterraans tot groeiomstandigheden zoals in droge woestijnen. Ze is ook voorzien van liften en trappen naar wandelgangen op een hoogte boven de boomkruinen, wat de bezoekers een uniek uitzicht geeft op het geheel.

De nieuwste kas noemt Tuin van de Biodiversiteit en werd gebouwd in 2014

Papaya’s, Bananen of tropische waterlelies in de moderne kassen waar het klimaat minutieus kan geregeld worden.


De Villa Pisani in Stra

Het Brentakanaal dat ooit een belangrijke waterverkeersader was tussen Padua en de Venetiaanse lagune trok in de 18de eeuw tal van rijke families aan , ook de familie Pisani. Zij bouwden aan een bocht van het kanaal een villa met echte paleisallures om hun macht en rijkdom ten toon te spreiden. En macht hadden ze. Eén telg van de familie werd zelfs doge in Venetië. Maar hun welstand bleef niet duren en de villa kwam in andere handen.
Napoleon Bonaparte was een korte tijd eigenaar en na zijn nederlaag in Waterloo werden het de Habsburgers, de Oostenrijkse keizerlijke familie, die er een zomerverblijf van maakten en er hun hooggeplaatste gasten ontvingen. Keizers, koningen, wetenschappers en kunstenaars waren er geregeld te gast.
Na de eenmaking van Italië kwam de villa in handen van de staat maar bleef zijn elan behouden. De eerste ontmoeting tussen Mussolini en Hitler vond bijvoorbeeld hier plaats.
De villa, waarvan de meeste kamers overdadig rijk gedecoreerd en bemeubeld zijn, wordt nog steeds tamelijk goed onderhouden en ontvangt samen met de erbij horende tuin jaarlijks zowat 150.000 bezoekers.

De gerestaureerde, leegstaande of nog altijd bewoonde, chique of soms al wat vervallen landgoederen langs het Brentakanaal. Links onder: de Villa Pisani.

Het eerste wat men te zien krijgt wanneer men de binnenhof met de indrukwekkende hoge zuilen en beelden doorlopen heeft, is het grote gazon, in twee gedeeld door een lange, strak rechthoekige vijver met een al even luxueus en imposant tuinpaviljoen op het eind, daarin weerspiegeld.
Langs beide zijden bevindt er zich een bosgedeelte met wandelpaden naar o.a. het doolhof, het koffiehuis boven op een heuvel die dienst deed als ijskelder, naar nog meer beelden en folietjes, om dan achter het paviljoen met de luxestallingen, uit te geven op de citrustuin.

De spiegelvijver, ooit nog gebruikt als proefbekken voor scheepsmodellen

Deze citrustuin, ligt in de verste uithoek van de tuin en is grotendeels ommuurd. Hier bevinden zich heel wat grote terracottapotten met mandarijn-, sinaasappel- , pompelmoes- en citroenbomen maar dit is vast maar een flauw afkooksel van wat de citruskwekerij in de tijd van de Pisani’s moet geweest zijn. Zij produceerden tot 22.000 citroenen per jaar .

De mooie gerestaureerde kassen, gebruikt als wintertuin voor de uitgebreide citrussenverzameling en andere decoratieve planten

Enkele folietjes uit deze uitgestrekte tuin, met o.a. de belvedère en het koffiehuis boven op de ijskelder

Veel kleurige bloemen zijn er niet te vinden in deze tuin, enkel rond en in de wintertuin

Een bezoek aan deze villa staat vaak op het programma van allerlei groepsreizen naar Veneto. Individueel is ze ook te bezoeken via de busverbinding tussen Padua en Venetië die een halte maakt in Stra.
De toegangsprijs enkel voor de tuin bedraagt 2,5€ p.p. en met de villa inbegrepen, waarvan er 30 kamers te bezichtigen zijn, 10€.
Een andere interessante mogelijkheid is een cruise van een dag maken op het Brentakanaal waarbij ook andere villa’s worden bezocht. Dat kost uiteraard heel wat meer… .

Tuinreizen Italië deel 1
Tuinreizen Italië deel 2


#5517

Auteur: Joël De Coster
www.tuinadvies.be/tuin/132411/jdcoster