Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/soorten_besvuchten

menu
Tuinadvies

https://www.tuinadvies.be   /    dinsdag 24 september 2019

Besvruchten en bessen - een fruitpassie met heerlijke besjes

Van het geslacht Ribes bestaan ruim 150 soorten. Het zijn gladbastige of gedoornde, niet-wintergroene heesters met mooi drie- of vijflobbig blad. Sommige soorten zijn prachtig in de siertuin, andere zijn niet alleen mooi maar geven bovendien heerlijke vruchten. Dat zijn van oudsher de rode en witte aalbessen (Ribes rubrum), zwarte bessen (Ribus nigrum) en de behaarde kruisbessen (Ribus uva-crispa).
Er zijn ook hybriden-bessensoorten, zoals de jostabes, een kruising tussen zwarte bes en kruisbes. En natuurlijk de niet verwante bosbessen, Amerikaanse blauwe bessen (voor zure grond), cranberry’s, rode vossenbessen (Preiselbeeren) enz.

Leuk om enkele van die soorten in de tuin te hebben. Lekker om van te snoepen en te oogsten (ook voor kinderen). Bessenstruiken passen prima in een kleine tuin en ze bestuiven zichzelf. Een aparte fruittuin is echt niet nodig. Aalbessen kunnen als losse struik heel goed tussen sierplanten groeien of als haag tegen draden worden geleid. Kruisbessen zijn ook als stamboompjes (op een onderstam geënt) heel decoratief. Bessen kweken kan zelfs in potten op balkon of terras.

Ribes uva
Ribes uva of wilde kruisbes
Ribes rubrum
Ribes rubrum of aalbes

De belangrijkste bessen

  • Aalbessen (Ribes rubrum) in België ook: trosbessen. De rode hebben een zoetzure smaak. Zeer bekende rassen zijn o.a. ‘Jonkheer van Tets’ (vrij ‘losse’struiken, mooie grote bessen, rijp vanaf begin juli), ‘Stanza’ (grote donkerrode bessen, vanaf midden juli) en ‘Rondom’ (dichte trossen middelgrote bessen, vanaf tweede helft juli). Witte aalbessen (ook Ribes rubrum) smaken zoeter met meer aroma. Vogels zien de witte bessen niet en laten ze beter met rust dan rode bessen. Goede rassen zijn o.a. ‘Echte Witte Parel’ en ‘Witte Hollander’. Beide geven dikke, doorschijnende bessen in lange trossen (rijp in juni-augustus).
  • Zwarte bessen (Ribes nigrum) dragen vruchten aan het eenjarige hout. Het sap heeft de bekende cassis-smaak. Het vitamine-C-gehalte is hoog. Zeer bekende rassen zijn o.a. ‘Wellington XXX’ (rijpt vanaf juni), ‘Black Reward’ (juli) en ‘Baldwin’ (juli).
  • Kruisbessen (in België: stekelbes of knoesel) (Ribes uva-crispa) dragen ook aan eenjarige twijgen. De vruchten smaken heerlijk en rijpen in juni-augustus. Ze zijn er met bijna witte vruchten (‘Whitesmith’), gele (‘Höning’s Früheste’, ‘Goudbal’), groene (o.a. ‘Greenfinch’, ‘Grüne Hansa’), donker paarsrode ( ‘Whinham’s Industry’, ‘May Duke’) en lichtrode, zoals de doornloze (!) ‘Captivator’ die ook nog eens zeer resistent tegen meeldauw is.

Verzorging

  • Aalbessen en kruisbessen groeien in iedere niet te droge grond. Verbeter de grond in het plantgat bij het inplanten met compost.
  • Houd bij rode en witte bessen en kruisbessen een plantafstand van 1 à 1,5 m aan, bij zwarte bessen meer: 1,5-2 m.
  • Snoei de takken na het inplanten tot de helft terug. Daarna ieder jaar na de oogst snoeien.
  • Bij aalbessen ook zomersnoei toepassen voor maximale vruchtrijping.

Ribes nigrum of zwarte bes
Ribes nigrum of zwarte bes

TIP
Rode en  witte aalbessen en kruisbessen zijn vers heerlijk met yoghurt, ijs, chocola, vla of slagroom. Bij zwarte bessen ontstaat de verrukkelijke cassis-smaak door ze te koken.

De oogst kan per struik al snel oplopen tot 5 a 10 liter. Zo'n rijke bessenoogst kun je maar moeilijk alleen aan en in de groentelade van de koelkast kun je ze slechts een drietal dagen bewaren. Gelukkig zijn er tal van lekkere gerechten waarin deze bessen gebruikt kunnen worden zoals taarten, vlaaien, desserts of voor het sap. Zijn het er nog teveel, weet dan dat je ze na de oogst ook ineens kan invriezen.
Pluk de bessen pas als ze voldoende kleur bekennen. De smaak is dan veel beter. Bij het oogsten pluk je de hele trosjes af en ontdoe je de bessen achteraf van de steeltjes.


Maken van mascarponetaart met rode trosbessen

Lekker: bessenjam uit eigen tuin
Benodigdheden: 1 kg bessen (één soort of diverse soorten door elkaar), 0,5 kg geleisuiker. De bessen schoonmaken, wassen, uit laten lekken en pureren. Voor jam zonder pitjes de vruchtenmassa door een zeef wrijven. Daarna de geleisuiker erdoor roeren. Aan de kook brengen en 4 minuten laten doorkoken. Regelmatig doorroeren. Afschuimen, in potten gieten en die direct sluiten. (Ook heel lekker: kruisbessen-bananenjam (neem van elk 500 g, dus totaal 1 kg, op 0,5 kg geleisuiker).

Tuintips voor juni
Zonodig sproeien. Denk aan vakantie-oppas voor tuin en kamerplanten. Gazon regelmatig maaien. Haal draadalg uit de vijver. Uitgebloeide bloemen bij rozen verwijderen en rozen bemesten. Onkruid wieden. Bolgewassen pas rooien als het blad is vergeeld. Hagen snoeien rond de langste dag (ca. 21 juni). Controleer op bladluizen, sterroetdauw (bij rozen), meeldauw en  roest.

#3485

Bron: PPH - Plant Publicity Holland