Slim snoeien in de winter: tips voor gezonde bomen
De winter loopt nog even door tot en met 20 maart en is een relatief rustige tuinperiode. Bij heldere dagen kriebelt het om aan de slag te gaan en van alles en nog wat te gaan doen in de tuin. We raden toch aan om met de meeste tuintaken nog even te wachten maar een aantal zaken mogen nu nog worden gesnoeid. De natuur staat stil, veel planten zijn in rust en de structuur van bomen en heesters is nu, zonder het blad, goed zichtbaar. Hierdoor kan je doelgerichter en meer visueel gaan snoeien, een mooie kans dus, maar let op voor de valkuilen.
Waarom snoeien in de winter?
Vele planten zijn in rust, de sapstroom is gepauzeerd en de structuur van sierheesters, meerstammigen en bomen is goed zichtbaar. Je stoort bovendien geen broedende vogels, er is minder blad op te ruimen en doorgaans is er voldoende tijd voor de hobbytuinier.
Natuurlijk dienen we steeds op te letten voor te grote snoeiwonden die open blijven tijdens strenge periodes van vorst. De plant wordt op die manier kwetsbaar en gevoelig voor ziekten.
Wanneer en vooral wat snoeien we nu precies?
Februari is een maand waarin veel kan gebeuren op milde vorstvrije dagen. Alle slapende soorten kunnen nu gesnoeid worden. Enkele schoolvoorbeelden van de snoei in de komende weken zijn: het knotten van wilgen (Salix alba), de wintersnoei van de meeste fruitbomen (appels, peren en steenfruit) en late druivenrassen. Ook leibomen- en dakvormen zoals lindes (Tilia ssp.) en platanen (Platanus ssp.) kunnen in de komende weken worden gesnoeid.
Ook enkele complexe klimplanten komen deze maand aan bod: snoei de blauwe regen (Wisteria chinensis) terug tot op 2 à 3 ogen om wildgroei te begrenzen, ook de vrouwelijke kiwi’s (Actinidia ssp.) kunnen worden gesnoeid om frisse voorjaarsscheuten te stimuleren.
We eindigen met een klassieker wat betreft de wintersnoei. De prachtig gekleurde takken van Kornoelje (Cornus ssp.) zijn nu heel goed zichtbaar en een echte eyecatcher in de tuin. Zorg voor een mooie structuur door slechtgevormde of compromitterende takken bij de grond weg te halen.
Sierheesters zoals vlinderstruiken (Buddleja ssp.) en rozen (Rosa ssp.) kunnen al gedeeltelijk worden teruggesnoeid. Wacht hier echter met de definitieve vormgeving tot in de vroege lente om vorstschade te vermijden.
Wat snoeien we zeker niet:
Het is veel te laat of te vroeg voor het snoeien van hagen en vooral voor de vroege uitlopers zoals haagbeuk (Carpinus betulus). Ook van wintergroene hagen en heesters blijven we sowieso af. Vroege druivenrassen en walnoten (Juglans regia) laten we onaangeroerd, deze moeten voor de kortste dag van het jaar worden gesnoeid om sapverlies en dus verminderde weerstand te voorkomen.
Een goede barometer voor het snoeitijdstip is de bloeiperiode van de plant. Van heel vroege bloeiers blijven we in het late najaar en de winter af om de bloei niet in gevaar te brengen. Zomer- en later bloeiende planten komen hiervoor dus beter in aanmerking, al blijft het belangrijk om het snoeiplan zorgvuldig af te stemmen op het weer én het type beplanting.
Snoeien met succes
Gebruik steeds scherp en goed onderhouden snoeigereedschap en ontsmet indien nodig. Hierdoor maak je zuivere snoeiwonden en beperkt je de risico’s op ziekte. Snoei bij voorkeur op milde winterdagen en focus je vooral op kruisende (aan elkaar rakende) takken, dood hout en de structuur van het gehele tuinbeeld.
Zorg voor licht en lucht op het juiste moment om met een voorsprong het voorjaar in te gaan!