Krulhazelaar en krulwilg: alles over stekken, verzorging en verschil

De krulhazelaar en de krulwilg zijn geliefde kronkelplanten die met hun gedraaide takken een opvallende structuur aan elke tuin geven. In dit artikel leer je hoe je krulhazelaar en krulwilg herkent, hoe je krulhazelaar steekt en krulwilg stekken aanpakt, welke verzorging ze nodig hebben, en welke ziektebeelden en plagen je regelmatig tegenkomt, met praktische tips voor onderhoud en preventie.

Wat zijn krulhazelaars en krulwilgen?

De krulhazelaar (contorta hazelaar) is een vorm van Corylus avellana met gedraaide takken en een sierlijke, compacte vorm. De typische kroon heeft duidelijke kronkels die vooral in jonge scheutjes goed zichtbaar zijn. De krulwilg (gedraaide wilg) is een Salix-soort met extreem gedraaide stengels en lange smalle bladeren; beide planten dienen als sierplant in borders, langs paden of als solitaire pruners. Een goed begrip van hun verschillen helpt bij het bepalen van de plek, verzorging en het gewenste effect in jouw tuin.

Verschil krulwilg en krulhazelaar

Bladvorm: krulhazelaar heeft brede, ronde tot ovale bladeren met een getande rand; krulwilg heeft smalle, lancetvormige bladeren met minder uitgesproken tanden.
Taksstructuur en habitus: krulhazelaar vertakt in compacte, knoestige takken met duidelijke knikken; krulwilg vertakt meer open en heeft langere, hangende scheuten.
Grootte en groei: krulhazelaar wordt meestal 2–4 m hoog, soms hoger bij gunstige omstandigheden; krulwilg groeit sneller en kan 6–8 m of meer bereiken.
Bloei en vruchten: krulhazelaar draagt noten (hazelnoten) die in de herfst rijpen; krulwilg produceert katkins en zaden die minder opvallend zijn als voedsel- en sierplant.
Toepassing: krulhazelaar wordt vaak gebruikt als solitaire struik of kleine haag met een sierlijke wintertak; krulwilg wordt vaak toegepast als snelle begroeiing of structuurplant langs waterpartijen.

Propagatie: kronkelhazelaar stekken en krulwilg stekken

Beide soorten kunnen via stekken worden vermeerderd, maar de methode verschilt per soort. Voor kronkelhazelaar stekken gaat het meestal om hardhoutstekken in het late seizoen en het gebruik van wortelhormoon voor een betere aangroei. Krulwilg stekken kunnen zowel als harde stekken in de winter als zachte stekken in de zomer worden genomen en hebben vaak snelle wortelvorming in vochtige grond.

Stappenplan voor kronkelhazelaar stekken

Timing: neem in de late winter of vroege lente stabiele, slanke stekken van 15–25 cm lang.
Stektype: hardhoutstekken uit het voorgaande seizoen zijn geschikt.
Voorbereiding: snij recht onder een knoop en verwijder lagere bladeren; behoud 2–3 knoppen aan de bovenkant.
Rooting: behandel met een wortelhormoon (IBA) en zet in goed drainerende potgrond (bijv. helft perliet/half potgrond).
Verzorging: plaats in een koude bak of kas, houd de grond licht vochtig en uit direct zonlicht; roottijd meestal 8–12 weken.
Transplantatie: zodra stevige wortels aanwezig zijn, verplant naar een grotere pot of definitieve standplaats in zon tot halfschaduw.

Stappenplan voor krulwilg stekken

Timing: winter tot vroege lente voor harde stekken of in de zomer voor zachte stekken.
Stektype: gebruik houtachtige stekken van 15–25 cm.
Voorbereiding: verwijder onderste knoppen, maak een schuine snede en dip in wortelhormoon.
Aanplanting: zet direct in goed doorlatende grond of in een pot met vochtige, zandige mix.
Onderhoud: houd de stekken constant vochtig maar niet drassig; beschut tegen volle zon en wind; eventueel een mini-kas voor extra vochtigheid.
Verwachte worteling: wortels verschijnen meestal in 4–8 weken; daarna kun je verplanten.

Verzorging en onderhoud

Let op zonlicht, bodem en watervoorziening. Krulhazelaar doet het goed in een zonnige tot halfschaduwstand op goed doorlatende, licht zure tot neutrale grond; krulwilg prefereert vochtige condities en kan beter tegen natte voeten. Mulchen helpt vocht vast te houden en onkruid te beperken. Geef in het voorjaar een gebalanceerde meststof, maar vermijd overbemesting. Snoeien gebeurt meestal direct na de bloei of in de winter, afhankelijk van de gewenste vorm; bij kronkelhazelaar blijft de karakteristieke kronkel zichtbaar wanneer je takken selectief terugknipt en op reconstructie van de kronkels let. Gebruik snoeigereedschap schoon en scherp om schade te minimaliseren.

Onderhoudstips: controleer regelmatig op wortelrot door slechte drainage, geef water bij droogte tijdens droge periodes, en zorg voor luchtcirculatie rondom de plant om schimmels te beperken. Voor krulhazelaar en krulwilg geldt dat het gebruik van mulch, het selectief verwijderen van zieke takken en het voorkomen van wonden tijdens snoeien essentieel is voor een lange levensduur.

Een gezonde plant is minder vatbaar voor ziekten. Controleer daarom regelmatig bladeren en stengels op veranderingen, en handel tijdig bij verdachte verkleuring, vlekken of afwijkende groei. Voor beide soorten geldt: gebruik bij keuze voor bestrijdingsmiddelen altijd biologisch verantwoorde opties en volg de verpakking.

Met de juiste aanpak kun je zowel krulhazelaar als krulwilg laten groeien als indrukwekkende kronkelplanten in de tuin, met de mogelijkheid om stekken te winnen en te genieten van hun unieke vorm.