Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/zaaien_zaden_vragen

Zaaien: benodigdheden, werkwijze en vaak gestelde vragen

Wat heb je meestal nodig om zaad te zaaien :

- Potjes, zaaibakjes, kweekastjes, turfpotjes/jiffy pots;

- Zaai- en stekgrond, evt. vermiculite

- Plantenstekers/labels + stift om te markeren welk zaad waarin gezaaid zit;

- Plastiekfolie of glasplaat om af te dekken;

Zaaivoorbereiding :

Kies het juiste type zaaigrond, meestal wordt hiervoor zaai en stekgrond of eventueel een coco-peatachtige grondsoort gebruikt. Wanneer je gekocht zaad hebt, staat hier meestal wel een indicatie op, van welke grondsoort het best gebruikt wordt om dit zaad te zaaien. Kies ook het juiste materiaal om je zaad in te zaaien, potjes, zaaibakjes, etc..., kijk ook of dit materiaal onderaan drainagegaten heeft om het eventueel overtollig water te laten weglopen. Let ook op dat je potjes, zaaibakjes, etc, 100% proper zijn, niet gereinigd zaaimateriaal maakt meer zaad kapot dan men denkt. Een zaaibakje kan gemakkelijk 1000 zaailingen bevatten en zelfs in een klein potje kan men gemakkelijk tot 100-zaailingen zaaien. Het is ook leuk om een aantal zaden meer te zaaien, dan de planten die je nodig zou hebben, dit om een teleurstelling -indien er minder zaad opkomt dan verwacht- te voorkomen.

Vul het potje of zaaibakje met de gekozen grondsoort op, doe de grondsoort er los in, duw ze nog niet aan, schraap het potje of zaaibakje af met een vlak plankje hout of zo, om deze overtollige grond van het potje/zaaibakje te verwijderen. Hierna kan je de grond wat aanduwen maar ook niet te vast, je moet er voor zorgen dat de lucht uit de grond is, maar de grond mag ook niet te compact zijn. De grond zou 1 cm onder de potrand of zaaibakrand moeten komen. Bewater de grond lichtjes, indien je te zwaar bewaterd hebt en je denkt dat de grond teveel water bevat, laat de grond dan wat uitdruppen. De grond moet nat zijn, maar niet kletsnat. Gebruik ook nooit een grondsoort die meer dan 6 maand oud is.

Zaad zaaien :

Wanneer je zaait, bedek het zaad met grond, niet meer grond dan eenmaal de lengte van het zaad, sommigen raden aan om dit tweemaal te doen. Grotere zaden zijn gemakkelijk om te zaaien, kleine zaadjes daarentegen niet, hiervoor kan je een zaadtellertje gebruiken. Dit zijn kleine toestelletjes die je de mogelijkheid geven om het zaad afzonderlijk te kunnen zaaien, deze apparaatjes zijn verkrijgbaar in de betere tuinhandel. Je zou ook zaad op een gevouwen papier in V-vorm kunnen leggen, dit helpt ook om elk zaadje afzonderlijk te kunnen zaaien. Een andere methode is fijn zaad mixen met zand. Ik gebruik een zeef, aangezien ik het meeste zaad laat voorweken, ik giet daarna het zaad met water door een zeef, daarna doe ik het zaad op en velletje keukenpapier en droog het zo zachtjes af, nu kan je normaal gezien ook elk zaadje apart vastnemen. Fijn en klein zaad moet je zeker niet te diep zaaien, zij ontkiemen over het algemeen vrij snel. Je kan wanneer je gezaaid hebt, ook een laagje vermiculite bovenop het potje of zaaibakje aanbrengen, dit houdt de potgrond nat en zal uitdroging van de potgrond tegengaan. Plaats de gezaaide potjes of zaaibakjes in de juiste ideale omstandigheden, rekening houdend met warmte en licht. Binnen een bepaalde termijn zal je aangenaam verrast worden door opkomende zaailingen.

Gezaaide potjes of zaaibakjes hebben normaal geen water meer nodig tot de zaailingen opkomen, laat zeker geen potjes of zaaibakjes uitdrogen, indien nodig water bij, maar zorg er wel voor dat dit door een fijne waterbroes of eventueel plantenspuit gebeurd, dit om de zaadjes die aan het ontkiemen zijn niet te verstoren in het ontkiemingsproces. Het water dat je gebruikt mag ook kamertemperatuur of wat lauw zijn.

Je kan ook een overdekt kweekkastje gebruiken, let wel op, dat indien het zaad kiemt je het dekseltje van dit kweekkastje stilletjes aan verwijdert. Geef de zaailingen wel de tijd om zich aan te passen aan de eerder drogere/koudere atmosfeer waar zij in terecht komen. Op gewone zaaibakjes of potjes kan je ook een laagje plastiek aanbrengen of een plastieken stulp overplaatsen om zo een soort van microklimaat te creëren, ook hier wanneer de zaailingen tevoorschijn komen, de plastiek/stulp verwijderen. Je zou ook een glasplaat kunnen gebruiken. Je kan ook zaaien op de vensterbank maar hou hier wel rekening met de zon en lichtinval. Je kan ook investeren in verwarmde kweekkastjes, dit kan handig zijn wanneer je zaad wil ontkiemen dat onder hogere/constante temperatuur dient gezaaid te worden. Ook hier wanneer de zaailingen tevoorschijn komen, dien je ventilatie te voorzien en kan je na een tijdje het dekseltje wegnemen.

Waarom faalt de opgroei van zaailingen ? :
Je bent erin geslaagd om zaailingen te verkrijgen maar dan loopt het fout, de zaailingen buigen door en ... niets meer, hoe komt dat toch?

  • Een van de meeste redenen waarom zaailingen falen is door schimmel en ziektekiemen, zorg er daarom voor dat al het materiaal dat je gebruikt, voldoende gereinigd en proper is.
     

  • Te natte grond, zal er ook toe bijdragen dat zaailingen het niet halen of niet ontkiemen. De grond moet juist vochtig genoeg zijn, maar niet te nat of te droog. Beter een plantenspuit gebruiken om nat te maken. Kleine zaailingen houden niet van een teveel aan water.
     

  • Te droge grond, kan ook zorgen voor problemen bij zaailingen/ontkieming, een zaailing is in volle groei en heeft dus op tijd behoefte aan water om verder te groeien. Plaats zaailingen nooit in direct zonlicht. Een verdroogde bovenlaag van de grond zal resulteren in mindere ontkieming of geen ontkieming, bevochtig tijdig de bovenlaag met een plantenspuit.

Zaailingen zijn niet gelijkmatig vochtig. Wanneer je het potje/bakje afspant met plastiek, zal de condensatie zorgen voor gelijkmatige vochtverdeling.

Vaak gestelde vragen ivm het zaaien:

  1. Opgeschoten/lange zaailingen :
    Wanneer de zaailingen opkomen, moet je stilletjes aan beginnen met het verwijderen van de plastiek die bovenop de bakjes/potjes/kweekkastje zit. Bij een kweekkastje kan dit gemakkelijker door de ventilatiegaten open te zetten, bij de gewone bakjes/potjes verwijder je gewoon de plastiek voor enige tijd en zo doe je verder tot de plastiek volledig weg kan. Ook een gebrek aan licht kan ervoor zorgen dat je opgeschoten/lange zaailingen krijgt, verplaats het bakje/potje op een lichtere plaats. Als alternatief kan je eventueel in de betere lampenzaak een plantenlamp kopen, dit werkt gegarandeerd en geeft een heel goed resultaat.
     

  2. De zaailingen deden het goed in het kweekkastje, maar eens de het plastieken deksel eraf, gingen ze zienderogen achteruit.
    Net zoals bij gewone planten moet je ook zaailingen wat afharden, dit kan vrij gemakkelijk door de ventilatie gaten in een kweekkastje te openen. Naarmate de zaailingen de koudere/drogere lucht gewoon zijn, kan je het deksel er volledig afnemen. Zie dat je kweekkastje nu ook niet te snel uitdroogt.
     

  3. De zaailingen werden bemest en plots waren ze verwelkt/dood.
    Zaailingen hebben in feite geen behoefte aan bemesting. In de zaai en stekgrond zit al een beetje meststof, dit is expliciet laag gehouden omdat meststof ontkieming tegenhoudt. Indien je meststof wil gebruiken kan dit, gebruik een heel kleine vloeibare hoeveelheid in water, maximaal 1x per week.
     

  4. Ik kan het onkruid niet onderscheiden van zaailingen.
    Wanneer je verse potgrond gebruikt, waar nog geen planten ingestaan hebben, kan je dit in principe niet voor hebben. Deze grond zorgt er ook voor, dat je grond ziektevrij is. Wanneer je buiten in volle grond zaait, zal je geregeld de plaats waar je gezaaid hebt, het onkruid moeten verwijderen. Doe dit regelmatig want onkruid remt ook de ontkieming van zaad af.

We denken als jullie dit document eens doornemen en met de tips en tricks rekening houden bij het zaaien, jullie wel succes zullen krijgen in het zaaien. Volgende keer zullen we wat explicieter de zaaiervaringen van een aantal exotenplanten bespreken. Dit document werd samengesteld op basis van ervaringen van onszelf en van andere exotenliefhebbers. De bedoeling is om een zo goed mogelijk document te creëren dat door iedereen geraadpleegd kan worden om zodoende de nodige kennis tot het zaaien/ontkiemen, opgroeien van zaden te verkrijgen.


#973

Auteur: Danny Mostinckx