Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/vijver_in_de_winter

De vijver en de vissen in de winterperiode.

vijver in de winter

In de winter gaat het er kalmpjes aan toe in de vijver, de vissen doen het rustig aan. Tot ongeveer 6 à 8 °C watertemperatuur mogen we koi blijven voeren met lichtverteerbaar voedsel maar spaarzaam dan, afhankelijk van de effectieve temperatuur niet veel meer dan eens of tweemaal in de week een kleine hoeveelheid. Zo hoeven de koi niet te veel staan teren op hun reserves en komen ze beter in conditie de winter uit.
Ook enkel voeren indien de vissen er om vragen en gebruik zinkend voer opdat de koi niet hoeven energie te verspillen door helemaal tot aan het wateroppervlak te komen zwemmen !
In een plantvijver vinden de vissen in principe voldoende voeding om de winter goed door te komen.
Steuren mogen tot een graad of 5 à 6 blijven gevoederd worden, maar gebruik bijvoorbeeld zinkende wheat germ voor het geval dat de koi ook een korreltje meepikken ze geen darmproblemen zouden krijgen.

Kijk zeker na dat de temperatuur niet onder de 2°C komt te liggen! Is dat het geval dan is de kans groot dat de vijver aan te veel afkoeling is blootgesteld. Veelvuldig contact tussen bewegend water en koude wind kan voor felle afkoeling zorgen. Fonteinen, watervallen, beeklopen, extra pompen ed. worden dan ook indien mogelijk uitgeschakeld of kortgesloten in de koudere maanden.
Om afkoeling te voorkomen kan je verder eventueel isolatie of overkapping voorzien ( noppenfolie, polycarbonaatplaten, een serre omheen de vijver plaatsen,..) of een verwarmingselement.
Ondanks het eventueel gebruik van vijververwarming is het aangeraden de vissen in de winterperiode toch ook een periode van rust te gunnen. Het voordeel van zo’n systeem is wel dat we de temperatuur goed stabiel kunnen houden en zelf regelen naargelang we dat zelf willen. We kunnen in de winter de temperatuur laten zakken tot een graad of 6. Volwassen koi het hele jaar lang op warm water houden is onnatuurlijk en ongezond want de verandering van lichtduur en lichtsterkte zonder verandering van de omgevingstemperatuur doet het hormonale systeem ontregelen. We zien dan ook meer tumorale ontaardingen bij de vissen in zulke vijvers, meestal van de vrouwtjes. Jongbroed tot ongeveer 2-jarige leeftijd mag binnen op warmer water overwinterd worden. Eens de geslachtsrijpheid in aantocht komt is het belangrijk om hen ook de seizoenen helemaal te laten doormaken.

Waterafkoeling door fontein
Een fontein zorgt ervoor dat het vijverwater afkoelt.
Schakel fonteinen en beeklopen dan ook best uit tijdens te winter.

Verder moeten we in de winter bij vriesweer altijd zorgen voor een wak in het ijs. Dit laat schadelijke gassen toe om naar de atmosfeer te verdampen in plaats van zich op te stapelen in het water, dat zou immers nare gevolgen hebben!
De beste manier is via een luchtpomp. Je plaatst dan de luchtbol op een diepte van ongeveer 50 cm en door de constante opwaartse bellenstroom blijft er een plek ijsvrij (zorg wel dat de luchtpomp geen ijskoude lucht kan opzuigen). Dagelijks een gat maken is een mogelijk alternatief maar ga nooit het ijs stuk slaan want daarbij ontstaan enorme drukgolven en geluidstrillingen die via het water overgezet worden op de vissen. Dat kan leiden tot het scheuren van de zwemblaas, en die hebben weinig neiging tot genezen !
Met heet water kan ook een gat in het ijs gegoten worden maar dat kan dan snel terug gaan dichtvriezen dus ideaal is het niet. Een dichtgevroren vijver, waar er na sneeuwval een tapijtje sneeuw is komen op te liggen, moeten we best leeg ruimen opdat er lichtstralen kunnen doordringen naar het vijverleven. Licht is noodzakelijk voor vele levensprocessen en ook de vissen hebben het UV-licht nodig om vitamine D te vormen. Zet ze dus niet (te lang) in het donker ! Voorzie echter wel schuilplaatsen waar zij zich beschermd voelen.

dichtgevroren vijver

Zeer belangrijk, is te vermelden dat de filter best heel het jaar dus de winter inclusief blijft functioneren. Bacteriën gaan niet dood bij vrieskou, ze vermeerderen zich alleen erg traag.
Zodra het terug opwarmt gaan ze terug sneller groeien en herpakt de filter zich heel erg snel. Ook de aanvoer van afvalstoffen stop niet in de winter, vissen blijven een weinig ammoniak produceren, en de afbraak van organisch materiaal gaat langzaam, maar onverwijld door terwijl het filter op dat moment het water dan ook moet kunnen blijven zuiveren. Vijvers die kampen met een overmaat aan ammoniak in de winter zijn dan ook geen zeldzaamheid. Tracht wel de filter te isoleren, of beschut te plaatsen. Vergeet ook zeker niet voor de winter de waterhardheid te meten en indien nodig bij te sturen. Vanaf het najaar heeft het water steeds neiging te verzuren door stagnerende plantengroei (nitraatophoping) en invallende zure regen. In sommige vijvers is desondanks verstandiger om het filter uit te schakelen, zorg dan wel zeker dat middels beluchting het water plaatselijk ijsvrij blijft! Een UV lamp mag je in de winter ook altijd uitschakelen.

Zorg dat je vissen gezond de winter in gaan. Koop niet op het laatste nippertje koi om ze dan bij de koude temperaturen te gaan uitzetten in je vijver. Je vissen moeten stressvrij en met voldoende reserves de winter ingaan. Ook parasieten putten in de winter extra energie uit je vissen, energie die ze op dat moment hard moeten koesteren!


#3259

Auteur: Tim Barbé
De Koidokter