Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/paddenstoelen_en_hun_soorten

menu
Tuinadvies

https://www.tuinadvies.be   /    maandag 17 juni 2019

Paddenstoelen en hun soorten

De herfst is het moment voor een gezellige natuurwandeling. In en rond het bos liggen juweeltjes te wachten om ontdekt te worden. En zo’n ontdekkingstocht door de afgevallen bladeren en de uitbollende natuur werkt al snel verkwikkend.
Maar sta jij ook stil bij de paddenstoelen en de soorten die er zijn en hoe ze leven?
Paddenstoelen behoren niet tot de groep van de planten of dieren. Ze vormen een geheel eigen rijk binnen ons ecosysteem van levende organismen. Hoewel de meeste paddenstoelen of zwammen niet zichtbaar zijn worden ze meestal pas opgemerkt in de herfst. Wat de rol is van deze zwammen en hoe ze zich gedragen in de natuur verduidelijken we hieronder:

Afhankelijk van hoe de paddenstoelen groeien en hoe ze zich voeden worden ze onderverdeeld in 3 grote groepen.

saprofyt paddenstoelenDe grootste en meest gekende groep zijn de afvalverwerkers of saprofyten.

De naam is afkomstig van de Griekse woorden “sapros” (verrot) en “phutton” (plant). Het is een verwijzing naar de manier waarop deze paddenstoelen zich voeden, namelijk met dood organisch materiaal. Zonder deze zwammen zou een bos al snel ten onder gaan aan het eigen afvalmateriaal.

De saprofyten onttrekken de voedingsstoffen van het dode afvalhout van bomen, maar ook stro uit graslanden of afgevallen bladeren. Zo werken ze mee aan de kringloop van stikstof, koolstof, fosfaten en mineralen.

parasiet paddenstoelen:  honingzwamEen andere groep van zwammen zijn de parasieten.
Deze hebben in tegenstelling tot de saprofyten een levende gastheer nodig.

De meeste van de parasieten komen voor op bomen, maar er zijn ook paddenstoelen zoals de rupsendoder die op poppen van nachtvlinders teren.
Een kostgangerboleet gebruikt zelfs een andere paddenstoel (de aardappelbovist) als voedselbron.

Hoewel de meeste parasieten pas voorkomen op reeds verzwakte bomen (zo zal je een berkenzwam nooit op een gezonde berk zien), zijn er ook zwammen die een gezonde boom laten kapotgaan (bijvoorbeeld de honingzwam).

Afhankelijk hoe de paddenstoelen het hout afbreken wordt dit bruinrot of witrot genoemd. Bij bruinrot wordt enkel de cellulose afgebroken, maar niet de lignine die in het hout voorkomt. Dit zorgt ervoor dat het hout bruin wordt. Er vormen zich lengte- en dwarsscheuren in het hout en dit doet het hout in blokjes uiteenvallen. Voorbeelden van zwammen die bruinrot veroorzaken zijn berkenzwam, huiszwam en de oodgerande houtzwam.
Bij witrot wordt naast de cellulose ook de lignine en hemicellulose afgebroken. Dit zorgt ervoor dat het hout gebleekt wordt en ook langer vochtig blijft. Zwammen die witrot veroorzaken zijn bijvoorbeeld de honingzwam, elfenbankje en dennemoorder.

bruinrot en witrot

Een derde en laatste groep van zwammen zijn de symbioten of mycorrhiza. Deze zwammen groeien samen met hun gastheer en zijn meestal zelfs levensnoodzakelijk voor deze planten. De meeste zijn wortelschimmels of ectomycorrhiza. Zij maken een netwerk van schimmeldraden tussen de wortels van bomen. Zo voorkomen ze uitdroging van de wortels en houden zware metalen en andere parasieten weg van de boom. Bovendien zorgt het sterk vertakte netwerk van schimmeldraden voor meer stabiliteit van de boom. De schimmel kan zo profiteren van de geproduceerde koolhydraten en neemt deze op in de vorm van zetmeel en suiker. Wist je dat zelfs meer dan 90% van alle hogere planten zo’n symbiose aangaan met een of andere schimmel? Zonder deze schimmels zouden de planten niet kunnen bestaan.

paddo’s (ook wel shroom, pshilo of magic mushroom genoemdOpgelet – gevaar!

Er zijn veel verschillende soorten paddenstoelen met daarin een voor de mens giftige stof. Zonder grondige kennis  wordt het eten van zelfgeplukte paddenstoelen altijd afgeraden.
De lijst met gifstoffen is gigantisch. Fenol, muscimol, iboteenzuur, alfa-amanitine, amatoxine, phallotoxine, bufotenine, glycoproteïne, muscarine, coprine, orellanine, … allemaal stoffen die ongewenste effecten vertonen op ons lichaam.

Er bestaan ook paddenstoelen die specifiek voor hun giftige eigenschap gebruikt worden. Dit zijn de  paddo’s (ook wel shroom, pshilo of magic mushroom genoemd). Ze bevatten psilocybine en psilocine, hallucinerende stoffen.
Deze paddenstoelen komen in de vrije natuur gewoon voor in bijvoorbeeld het inheems puntig kaalkopje en zijn al vele duizenden jaren geleden ontdekt. Het zou het contact met de goden bevorderen bij religieuze feesten.
Uiteraard weten wij nu wel beter en is dit een hallucinatie.

Gebruik van deze soorten zijn volgens de wet gecatalogeerd onder de harddrugs en dus verboden.

#4955

Auteur: Karel
Redactie Tuinadvies