Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/ongedierte_top_10_2

Klein ongedierte top 10 (deel 2): slakken, rupsen, schildluizen, vliegen, wolluizen.


Slakken (Orde: Gastropoda)

Slakken zijn weekdieren en bezitten geen enkele vorm van skelet. In onze tuin vinden we twee grote groepen: de naaktslakken en de huisjesslakken. Huisjesslakken herkennen we zeer gemakkelijk aan hun slakkenhuis dat ze overal meedragen. Naaktslakken hebben geen huisje en richten in onze tuin het meeste schade aan. Beide groepen hebben intrekbare tentakels op de kop met ogen op het uiteinde. Slakken zijn kruipende weekdieren die zich al glijdend over een dunne slijmlaag voortbewegen. Dankzij het achtergelaten slijmlaagje verraden de slakken hun aanwezigheid. Ze zijn vooral actief wanneer het vochtig is. Bij warm weer verbergen ze zich en zoeken bescherming tegen uitdroging. Naaktslakken kruipen onder de grond of onder een steen terwijl huisjesslakken zich in hun huisje terugtrekken en de opening afsluiten met een harde slijmlaag. Indien de eieren en de volwassen slakken de winter overleven,komen zij uit en ontwaken ze bij de eerste warme voorjaarsdag, de kleine slakken groeien op twee maand uit tot volwassen exemplaren.
Huisjesslakken eten vooral plantaardig afval en algen, ze voeden zich minder vaak met plantenweefsel en zijn dus minder schadelijk, zelf de eitjes van naaktslakken staan op hun menu.
Naaktslakken eten hoofdzakelijk zacht plantenweefsel en richten dus het meeste schade aan. Overdag vind je ze veelal op vochtige plaatsen onder stenen, tussen dichte beplanting, onder bloempotten, tussen rottende bladeren of compost. Bij het uitstrooien van compost tussen de planten kan je dus een ware plaag veroorzaken. Slakken hebben tal van natuurlijke vijanden zoals padden, egels, sommige insectenlarven en tal van vogelsoorten. Indien je toch met een plaag kampt kan je de slakken op vele manieren bestrijden: slakkenkorrels, kopertape, slakkenmatten en slakkenvallen zijn enkele goede bestrijdingsvormen. Slakken hebben ook een hekel aan zaagsel, koffiegruis, cacoadoppen en sparrennaalden. Je grond geregeld schoffelen waardoor de bovenste laag uitdroogt help ook om deze slijmerige veelvraten weg te houden.

Slakken brengen veel schade aan in de tuin door de bladeren van hosta

Rupsen

Rupsen zijn larven van vlinders (Orde: Lepidoptera) of motten. Nadat ze het ei hebben verlaten hebben ze slechts één missie: vreten. Vreten tot ze het stadium van pop tot volwassen vlinder bereiken. Ze leven op bladeren, scheuten en wortels van planten. Ze hebben een langwerpig geplooid lijf met een opvallend kopgedeelte en drie paar gelede poten aan het borststuk, verder hebben ze ook nog buikpoten op het achterlijf en zijn ze al dan niet behaard voor het afschrikken van vijanden gaande van sluipwespen tot verschillende vogelsoorten. Ze kunnen sterk in grootte variëren en sommigen verschuilen zich achter een zijdeachtig web zoals de rupsen van spinselmotten (Yponomeutidae).
Sommige rupsen voeden zich enkel met specifieke planten zoals de rups van het koolwitje (Pieris rapae). Deze voedt zich hoofdzakelijk met koolsoorten (bloemkool, boerenkool, witte kool). Anderen zijn nog soortspecifieker zoals de rups van de kastanjemineermot (Cameraria ohridella). De minuscule rupsen mineren de bladeren van de wilde paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) waardoor bruine bladeren verschijnen en vervroegde bladval optreedt. Rupsen bestrijden kan zowel biologisch als chemisch, heel belangrijk is de rupsen tijdig te ontdekken en er dus op tijd bij te zijn. Het ophangen van nestkastjes trekt natuurlijke vijanden aan.


Een groepje jonge rupsen van de wapendrager (Phalera bucephala). De wapenvlinder behoort tot de familie van de tandvlinders.

Schildluizen (Orde: Coccoidae)

Deze kleine sapzuigende insecten zijn zeer moeilijk te bestrijden. De volwassen dieren zijn 1 tot 3 mm lang en bewegen zich niet. Ze beschermen zichzelf door een hoornachtig schild waarvan de grootte kan variëren. Terwijl ze de sappen van de plant wegzuigen injecteren ze een toxische stof waardoor de bladeren verkleuren. De groei van de aangetaste plant wordt verstoord en vervorming treedt op . Bij grote aantasting sterft de plant uiteindelijk af. Je vindt de luizen vooral op de onderkant van bladeren en op de stengels van planten. Sommige soorten scheiden ook honingdauw af waardoor roetdauw kan ontstaan. Een vrouwtje produceert gemiddeld 600 eitjes die na tien dagen verpoppen. De larven lopen vrij rond op zoek naar voedsel waarna ze hun pootje verliezen en zo ter plaatse blijven. Er kunnen tot zes generaties per jaar worden gevormd. In het larvaal stadium zijn schildluizen het makkelijkst te bestrijden. Hou uw planten gezond want vooral zwakkere planten worden door schildluizen gekozen. Dopluizen, die dikwijls onder de verzamelnaam schildluizen vallen, hebben in tegenstelling tot schildluizen, een verharde rug die met het lichaam is vergroeit.


Schildluizen

Vliegen (Orde: Brachycera)

mugStorend als geen ander: vliegen en muggen, we kennen ze allemaal. Meestal zijn de larven van verschillende vliegensoorten verantwoordelijk voor de schade. Een verscheidenheid aan planten staat op het menu maar ook specifieke onderdelen zoals vruchten stengels en zaden zijn geliefd. Verschillende soorten galmuggen waaronder de bloemknopgalmug (Contarinia quinquenotata) veroorzaken misvormde, galvormige groeiwijzen. Mineervliegen leggen dan weer hun eitjes op de bladeren waarna de larven al vretend gangen in het blad graven. De koolvlieg (Delia radicum) en de wortelvlieg (Psila rosea) zijn misschien wel de twee grootste plaagdiersoorten op groentegewassen. De larven kunnen in korte tijd hele plantbedden verwoesten.
De witte vlieg (Aleyrodidae), een alom bekende plaag, is geen lid van de vliegenfamilie maar wel van de luizen. Deze onopvallende vlieg leeft aan de onderzijde van bladeren en kan enorm veel schade aanrichten. Larven scheiden bovendien honingdauw af die de groei van roetdauw bevordert. Witte vliegen hebben vier groeistadia: ei, schijnpop, larve en volwassen vlieg. Het ei en de schijnpop zijn ongevoelig voor bestrijdingsmiddelen, dit maakt de witte vlieg een moeilijk te bestrijden plaagdier.


Bescherming tegen de wortelvlieg

Wolluizen (Orde: Pseudococcoidae)

Wolluizen zijn sapzuigende insecten en behoren tot dezelfde groep als de dop- en schildluizen. De citruswolluis (Planococcus citri) is de belangrijkste. Deze platte trage diertjes hebben een wolachtige begroeiing, bedekt met een waterafstotend poederlaagje. Je vindt ze veelal op de onderkant van bladeren, in bladoksels en tussen de wortels. Wolluizen tasten vele planten aan maar hun favoriete planten zijn kamerplanten in een luchtige potgrond. Na het afzetten van de eieren (300 - 500 eitjes) sterft het vrouwtje. De wolluis doorloopt drie stadia alvorens de volwassen leeftijd te bereiken. Ze zijn heel moeilijk te bestrijden door hun harige bescherming. Ook hier scheiden de luizen honingdauw af die de groei van roetdauw bevordert en de fotosynthese afremt. Roofkevers zijn natuurlijke vijanden voor dit plaagdier. Bij kleine plagen kan je de luizen bestrijden met een eenvoudige zeepoplossing.

 

 


#3539

Auteur: Thomas
Redactie Tuinadvies
http://www.tuinadvies.be/tuin/145930/thomas-p