Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/groente_schorseneer

Schorseneren telen als echte wintergroente

schorseneer (Scorzonera hispanica)
Schorseneer: composietenfamilie ofwel samengesteldbloemigen.
Vertaling: Scorzone = zwarte adder in het Italiaans, naam werd toegekend door Linnaeus.  Ook Scorza nera = zwarte schil. Andere benaming: Nero's, of surrogaat voor Asperges.

Oorsprong: vanuit het Middellandse zeegebied.
De verbouwing van de groente is al van de 16de eeuw bekend.

Zaaien: vanaf midden april tot en met midden mei.
Leg 2 zaden samen per keer en doe dit met 12 cm tussenruimte.
Gebruik ook hier weer markeringszaad.(bvb. Radijsjes) Vervolgens maak je rijen (met tussenruimte van 25 cm).
Vervroegd zaaien leid onherroepelijk tot doorschieters.
Regelmatig schoffelen tegen onkruid is zeer belangrijk.

Wortelen die overgaan tot zaadvorming kunnen enkele jaren behouden worden om zaad van te winnen. Deze worden apart uitgeplant en kunnen dan blijven staan.
De zaadstengel heeft een lengte van 50 cm tot een meter lang. ---> ondersteuning van de stengel is noodzakelijk.

Bloemen zijn geel van kleur en verspreiden een vanilleachtige geur.

  • de bloemenhoofdjes openen zich bij de morgen en sluiten omstreeks de middag.
  • de bestuiving gebeurd door zelfbestuiving of kruisbestuiving.
  • de zaden zijn langwerpig en dun, en worden ietwat voor de afrijping aan de moederplant eraf gehaald (De pluisjes moeten verwijderd worden).
  • de zaden rijpen niet tegelijkertijd af.(Tussentijds oogsten dus).

Tip : er zijn reeds goede zaden te verkrijgen die niet doorschieten! Vb.: verbeterde reuzen (niet schieters), Russische en Deense Reuzen.

Bodem: De grond moet diep bewerkt worden minimum 40 cm en er mag nadien niet meer over gelopen worden (tegen dichtslaan van de bodem).

Zware kleigronden geven soms problemen om mooie rechte wortelen te telen.

Het perceel dat we hiervoor voorzien klasseren we onder de wortelgewassen en bij het toepassen van de wisselbouw nemen we een teeltafwisseling van 1 op 4 jaar.

Zorg ook steeds voor een goede vochthuishouding, voor een gelijkmatige groei.

Bemesten: de planten staan een lange periode in de grond en halen hun voorzieningen uit de bodem die voorheen bewerkt was met vinasse, houtasse, patentkali,... De stikstofbehoeften (N2) mogen niet te hoog liggen, dit geeft eerder een weelderige groei en minder mooie wortelen. Pas nooit verse stalmest of halfverteerde mest toe. Evenals verse kompost leiden tot minder fraaie wortelen.

Oogsten: Op voorhand het perceel bevochtigen met veel water laat toe de wortelen makkelijker te rooien. We gebruiken vervolgens de spade of een spitriek. Voorzichtigheid is hier wel geboden, daar de wortelen makkelijk afbreken. (Recht naar boven trekken is de boodschap). Soms is het nodig in zwaardere bodems, om een spitvoor aan te maken alvorens je de wortelen kunt rooien. De periode van oogsten begint vanaf november en kan aangehouden worden tot einde maart. (De planten zijn dan ook wintervast). De normale wortellengte = 30 cm en de dikte is een 4 tal cm.

In het voorjaar loopt de plant terug uit, maar moet dan inboeten aan kwaliteit. Bewaar de wortelen in hoge luchtvochtigheid en koel. Zo zijn ze enkele dagen houdbaar.

Ziekten: Meeldauw en witte roest is een veelvuldige voorkomende aantasting. Op zich geen groot probleem, daar we enkel de wortelen nodig hebben. (Deze blijven gespaard van de ziekte). Probeer hier dan ook geen onnodige herbiciden te gebruiken en creëer eerder grotere afstanden tussen je gewassen.(Tegen het overbrengen van infecties op andere planten).
Tip
: opruiming van afval (blad e.d.) best niet composteren eerder verbranden.

Wanneer de composthoop niet de nodige temperatuur behoudt zouden de schimmels zich verder kunnen verspreiden, wat hier niet aan de orde is.

Keuken: de wortelen worden eerst goed afgeborsteld alvorens we de schil gaan verwijderen.
De schil kan met een gewoon 'wortelschillertje' verwijderd worden.
We beginnen met schillen bovenaan en eindigen onderaan de wortel en met de linkerhand houden we de kop van de schorseneer vast. Het moet niet gezegd worden waarom deze wortel de naam heeft meegekregen van keukenmeidenverdriet. De slijmstof die bij het schillen tevoorschijn komt zorgt voor kleverige vuile handen. Je kunt plastieken handschoenen gebruiken, doch dit werkt weinig praktisch.

Voorzie een badje met water en azijn (1/2 glaasje azijn), dit laat toe de witte kleur van de wortel te behouden. Vervolgens leg je de ganse geschilde wortel in het water en snijdt hem in stukjes van een 3 centimeter. (De kop verwijder je natuurlijk). Op deze manier blijven je handen proper!

Soms wordt de wortel eerst gekookt en dan geschild, dit lijkt mij ook niet zo praktisch.

Voor het koken voegen we zout en citroensap toe aan het kookwater. (de citroen werkt als anti-oxydant).
Ze hebben een weinig tijd nodig om gaar te koken (naargelang de dikte en bereiding).

Enkele toepassingen voor verwerking:

  • Als beignet gebakken in frituurvet. (Eerst bijna gaar koken, daarna in de bloem mengen).
  • Gewoon afgekookt met een witte melksaus in kaas met peterselie.
  • Voor de fanaten onder ons kunnen ze ook rauw gegeten worden .

Tip: het jonge blad kan gebruikt worden in salades, oudere bladeren vertonen dikwijls snel ziekten (schimmels, e.d.)

Gezondheid: ze bevatten een bron van ijzer, fosfor, eiwitten, koolhydraten en een hoge dosis aan inuline (poly-sacharide).

Alweer een goede groente voor diabetici.

Tot slot: een zeer makkelijke groente die weinig omzien vraagt.

Rijk aan vitaminen en mineralen.

 

#256

Auteur: Maurice Claes