Geprint vanhttps://www.tuinadvies.be/artikels/composteren_de_systemen

menu
Tuinadvies

https://www.tuinadvies.be   /    donderdag 19 september 2019

Composteringssystemen zoals de wormenbak, compostbak, composthoop en compostton

Kies het systeem dat best bij je tuin past

Wormenbak
Een wormenbak is een gesloten systeem, bestaande uit één of meerdere (plastic) bakken waarin boven een startlaag van luchtig materiaal voornamelijk keukenafval wordt gecomposteerd door wormen die samen met halfverteerde compost van buitenaf worden aangevoerd.. Aangezien het hier gaat over een vrij klein systeem, is het belangrijk dat het van nabij wordt opgevolgd en dat extra aandacht wordt besteed aan de leefomstandigheden van de wormen.


wormenbak ideaal composteringssysteem voor mensen die op een flat wonen

Temperatuurstijgingen buiten de wormenbak zijn snel voelbaar binnenin en de wormen kunnen vanuit de gesloten bak niet migreren naar een meer geschikte omgeving. Het risico op sterfte bij de wormen is dus niet denkbeeldig. Niettemin kan een goed beheerde compostbak - zelfs binnenskamers - zonder hinder te veroorzaken het keukenafval van een klein gezin verwerken.


Opvangen van het percolaat uit de wormenbak

Behalve compost oogst je uit een wormenbak ook percolaat: een voedselrijke vloeistof die, verdund met water, aan de kamerplanten kan gegeven worden.



Compostvat
Waarom een compostvat ?
Het compostvat laat bezitters van een kleine tuin (tot 200 à 300 m²) toe om keukenafval en eerder beperkte hoeveelheden tuinafval te verwerken tot compost. De geperforeerde bodemplaat, de donkere kleur van het vat, de bijgeleverde beluchtingstok… het hele concept is erop gericht om met een minimum aan inspanning compost van goede kwaliteit te bekomen.

ENKELE TIPS VOOR EEN GOEDE WERKING VAN HET COMPOSTVAT:

  • Zoek een plaats in je tuin:

     

  • Plaats het vat op 7 betonnen trottoirtegels (30 x 30 x 5 cm) waartussen je enkele centimeter ruimte laat.
    Vergeet vooral geen steen te plaatsen onder het midden van het vat.

  • Leg onderaan op de bodemplaat van het vat een 10 cm dikke laag luchtig materiaal: houtsnippers, fijne takjes, houterige stengels van vaste planten, dennennaalden…

  • Breng vervolgens de composteerbare materialen in het vat naarmate je ze voorhanden hebt. Zorg voor een goede afwisseling van 'bruin' en 'groen', vermijd grote hoeveelheden van eenzelfde materiaal en snij of hak grof materiaal (koolstronken, preibladeren, volledige uien, uitgeperste halve appelsienen…) in kleinere stukken van hooguit een paar centimeter dik.

  • Gebruik wekelijks de bijgeleverde beluchtingstok: prik hem op een vijftal plaatsen in het composterend materiaal, draai een kwartslag en trek hem weer naar boven. Je mengt het materiaal niet echt maar trekt eerder schouwen. Zo komt de lucht via de gaatjes in de bodemplaat bij de zuurstofminnende compostorganismen.

  • Ook vocht is van belang voor een goede vertering. Meestal zal er door de aanvoer van veel waterrijk keukenafval ruim voldoende vocht in de compost aanwezig zijn. Het vochtgehalte kan je controleren d.m.v. de vuisttest: neem een handvol halfverteerde compost en pers het samen in je hand. Kan je er helemaal geen vocht uitknijpen dan is het materiaal te droog. Kruipt de compost tijdens het samendrukken als een platte brij tussen je vingers, dan is het materiaal veel te vochtig. Zie je wat vocht tussen je vingers verschijnen maar behoudt de compost nadien zijn luchtige structuur dan is de vochtigheid optimaal.

  • Wanneer het vat na enkele maanden bijna vol is, verwijder je de romp van het vat door het eenvoudig naar boven te schuiven. Het deel van de inhoud waar nog veel wormen actief zijn leg je opzij met een riek. De reeds verteerde compost verwijder en gebruik je.
    Je zet het vat terug op (zie 2 en 3), mengt het verwijderde materiaal duchtig dooreen en brengt het opnieuw in het vat. De temperatuurstijging die er de volgende dagen op volgt, zal heel wat onkruidzaden vernietigen.

  • In een compostvat kan je na 6 à 9 maanden, dus vanaf de tweede omzetting, verteerde compost oogsten. Het proces versnelt door omzetten en bij hoge buitentemperaturen.

     

Compostbak
Wie beschikt over een grotere tuin, raden we een systeem van twee of drie compostbakken aan. Je kan ze ineen timmeren met verticale steunpalen waartegen je horizontale planken slaat of eenvoudig door transportpaletten op hun kant te zetten en tegen mekaar te timmeren. Zorg dat je de bakken vooraan kan openmaken.

COMPOSTEREN IN BAKKEN
In de eerste bak breng je keuken- en tuinafval aan, zo gevarieerd mogelijk en met aandacht voor het evenwicht tussen bruin en groen materiaal zoals beschreven bij het compostvat. Bij de aanvoer van veel droog tuinafval kan het wel eens nodig zijn om water toe te voegen.
Wanneer bak 1 vol is, verwijder je de voorkant, hakt de hele inhoud eruit weg en brengt deze goed gemengd en verlucht over naar bak twee. Vaak is water toevoegen noodzakelijk. Terwijl in bak twee de temperatuur gaat stijgen, begin je bak één opnieuw te vullen. Enkele maanden later een tweede maal omzetten, zal het verteringsproces zeker ten goede komen. De zes tot negen maanden oude compost is bruikbaar in de tuin.


Composthoop
Vooral voor wie een grote groentetuin bewerkt is een composthoop interessant.

De behoefte aan een grote hoeveelheid compost kan ons ertoe aanzetten om van buiten de eigen tuin organisch materiaal (bladeren, houtsnippers, stalmest..) in te voeren en het in één keer op een hoop te zetten. Door meteen met een goede menging van bruin en groen materiaal te werken, start het verteringsproces en de ermee gepaard gaande temperatuurstijging al de enkele uren na het opzetten. Afhankelijk van de aard van het materiaal, de vochtigheid van het basismateriaal, het seizoen… is het raadzaam om de hoop toch minstens éénmaal om te zetten. Vooral in boeken over biologisch tuinieren vind je heel wat informatie over composteren op een hoop.

 

#1462

Bron: VLACO