Aanleggen van een tuin: analyse van je tuin zelf.
Vóór aanleg en ontwerp: je levende tuin
Een klein onderzoek van de wilde planten in de omgeving van je tuin, bezorgde je eerder al info over de streek waarin je tuin zich bevindt. Lokaal kan je tuin zelf echter afwijken van de streek in zijn globaliteit. In ieder geval is het achterliggende principe precies hetzelfde: de planten die van nature voorkomen in je tuin kunnen je inlichtingen geven over bodem en microklimaat (zie verder). De planten die nu op het terrein aanwezig zijn, gebruik je als leidraad bij het kiezen van soorten die je gaat aanplanten.
Vind je bijvoorbeeld biezen (bv. Pitrus) op je terrein, dan weet je dat je met nat of tijdelijk nat terrein te doen hebt.
biezen gedijen op natte grond
Veel brandnetel en zevenblad duiden dan weer op een zeer voedselrijke bodem. 25
zevenblad
Drassige plekken met blaartrekkende boterbloem en Pitrus en in uitzonderlijke gevallen kan maagdelijke bouwgrond er zelfs bijliggen als een goed ontwikkeld nat graslandje met pinksterbloemen en echte koekoeksbloemen. Om zoveel natuurlijke rijkdom te integreren in een tuinontwerp is een ware uitdaging!
Bomen en grote struikengroepen duid je zeker ook aan op je schets. Deze doen er dikwijls jaren over om hun volwassen vorm te krijgen, het zou jammer zijn deze zomaar links te laten liggen. Veelal kan zo’n boom nog in een nieuw ontwerp gepast worden. Zo’n ‘oud’ element kan vaak een meerwaarde bieden aan het nieuwe ontwerp. Je hoeft bijvoorbeeld al geen tientallen jaren te wachten om in de schaduw van een volwassen boom te kunnen zitten.
Vóór aanleg en ontwerp: je niet-levende tuin
Het microklimaat van je tuin
Wanneer we op de schoolbanken spraken over het klimaat, dan hadden we het in feite over het ‘macroklimaat’. We hadden het over temperatuur, windrichtingen en neerslag enz. maar steeds in gemiddelden genomen over een groot gebied.
Maar bepaalde factoren kunnen het heersende macroklimaat plaatselijk beïnvloeden en zelfs wijzigen. Zo’n plaatselijke ‘bijzonderheid’ noemt men een microklimaat. Een goed voorbeeld is de weldadige koelte van een bos op een hete zomerdag.
Ook in een tuin zijn er factoren die een zekere mate van microklimaat kunnen doen ontstaan, bv. een haag die de wind breekt, de schaduw van een huis of muur,...
Het microklimaat van een bepaalde plek in de tuin wordt bepaald door:
- oriëntatie van de tuin t.o.v. de zon
- aantal uren schaduw, halfschaduw, volle zon (en dit kan nogal variëren over de gehele oppervlakte van je tuin!)
- geslotenheid: open of afgeschermd (windig of luw)
- nabijheid van elementen die na valavond nog lang warmte afgeven bv. een muur, een grote waterplas, …
- vochtigheid bv. wanneer regenwater afgevoerd wordt in de tuin
Dit microklimaat is uiterst belangrijk! Het stuurt in zeer belangrijke mate je uiteindelijke plantenkeuze! Zorg dus dat je in je schetsen een goed idee hebt van de microklimatologische kenmerken van je tuin.
Bij de aanleg van je tuin kijk je op voorhand waar vaak schaduw is en waar er veelal zon zit. Dat gaat mee bepalen welke planten je kiest
Bodem
Het bodemtype van je tuin zal niet vaak afwijken van het bodemtype van je streek. Maar neem voor alle veiligheid toch eens de proef op de som. Lokaal kun je al eens met een ‘natuurlijke’ afwijking zitten. Maar ook als de grond in het verleden bijvoorbeeld opgehoogd werd, dan is je bodemstructuur en waterhuishouding meestal zeer afwijkend van wat je misschien vanuit je streek verwacht had.
Iets wat je zeker moet nagaan is de grondwaterstand. Indien haalbaar is het zelfs ideaal om een zicht te krijgen op de evolutie van de grondwaterstand in je tuin een volledig jaar rond. Je zou de eerste niet zijn die tot zijn stomme verbazing zijn tuin ‘blank’ zag komen te staan in de winter!
Lokale variaties in grondwaterstand zijn immers schering en inslag! Het volstaat om in de ondergrond een moeilijk doordringbare kleilaag te hebben om de grondwaterstand gevoelig te gaan beïnvloeden.
Waarnemingen van grondwaterstand zijn noodzakelijk bij het bepalen van de plantenkeuze, maar kunnen evengoed de suggestie voor een natuurlijke vijver (zonder bodemverharding!) met zich meebrengen.
Artificiële elementen
Hiermee bedoelen we elementen die door mensen gemaakt zijn. Het spreekt vanzelf dat je bestaande muurtjes, paadjes, hekjes, klimranken enz. in je schetsen opneemt.
Bij ieder element zal de overweging gemaakt moeten worden of je ermee doorgaat of je liever herbegint en de boel eerst opruimt! | 
