Herkomst en geschiedenis van de tomaat
Overal ter wereld worden tomaten (Lycopersicon esculentum synoniem Solanum lycopersicum) geteeld en dit al een hele tijd. Ze behoren in België en Nederland dan ook tot een van de meest geteelde groentes. Maar ze waren en zijn niet altijd even rond en rood,… De tomaat is een groente met geschiedenis!
 Herkomst
De oorsprong van de tomaat is terug te vinden in het Andesgebergte van Peru waar ze al geruime tijd door de Inca’s werden geteeld.
De tomaten die toen gecultiveerd werden waren absoluut niet rond en/of rood, maar gelig met de meest ongelijke vormen.
Door de jaren heen ging men bewust of onbewust selecteren op diverse vormen en types.
In de beginjaren toen de tomaat nog geen bekendheid had, beschouwde men deze groente dan ook als een siergewas. Ervan eten was helemaal uit den boze…
Na enige tijd werd de tomaat naar andere landen ingevoerd waaronder Europa. De eerste tomaten die uit Peru kwamen waren nog geen ei groot en hadden een gele kleur. De Azteken noemden de vruchten 'tomatl', maar toen de planten via de ontdekkingsreizigers naar Europa kwamen gaf men er hier eerst nog de naam "goudappel" aan. In Italië spreekt men tegenwoordig nog altijd van "pomodori". In Frankrijk prees men ze eerder aan als een ideaal afrodisiacum, vandaar de benaming "pommes d'amour" en in het Duits spreekt men over de ‘Liebesapfel’.
Planteigenschappen
De tomaat is een meerjarige, kruidachtige groente die als eenjarige geteeld wordt.
Een kruipende plant die men rechtop laat groeien langs ijzeren spiralen of bamboestokken om enerzijds de gewasoppervlakte te spreiden en anderzijds het vermijden van ziekten die de planten kunnen teisteren.
De vormen van de vruchten zijn erg verschillend en kunnen de meest bijzondere kleuren aannemen. Rood, geel, oranje, zwart, wit, gestreept en ja hoor, zelfs groene variëteiten zijn bekend.
‘Wist u dat?...’
Een onrijpe tomaat is giftig en bevat tomatine verwant aan solanine, een glycoalkaloïde dat giftige stoffen bevat die nodig zijn voor het afweersysteem tegen diverse gewasziekten. De andere delen zoals de stengels en de bladeren zijn eveneens toxisch en kunnen hoofdpijn veroorzaken. Ze zouden zelfs muggen op afstand houden. Grote hoeveelheden aan solanine zijn giftig voor de mens en kunnen depressie, koorts, slapeloosheid, buikpijn, diarree, braken,... veroorzaken.
Eten van vruchten in onrijpe toestand kan dan ook tot vele ongemakken leiden. Het is daarom dat tomaten enkel gegeten worden als ze niet meer groen en goed rijp zijn.
Verwerking
De tomaat is een groente die in de meeste moestuinen terug te vinden is. Er zijn dan ook vele manieren om deze lekkere vruchten te verwerken in de heerlijkste gerechten. Wat is immers verrukkelijker dan een verse tomaat uit eigen tuin? Zeker in gerechten en recepten zoals heerlijke, verse tomatensoep of een pikante tomatensaus? Alles is mogelijk waardoor de tomaat een veelzijdige groente genoemd mag worden. Een groente met karakter en geschiedenis,…
Dorny Angelo: www.vergetengroenten.be |
