Meelbes
- Sorbus aria (bot.)
- Whitebeam (Eng.)
- Alisier blanc (Frans)
- Gemeine Mehlbeere (Duits)
- Rosaceae – roosfamilie
De meelbes vinden we als sierboom in plantsoenen en als straatboom. Hij is mooi en gemakkelijk, want hij hoeft niet bemest of gesnoeid te worden. Het melige vruchtvlees is de aanleiding geweest tot de Nederlandse naam.
Herkomst
De meelbes groeit in Midden-en Zuid-Europa, Engeland, Scandinavië, het noordelijke deel van Zuidoost-Europa en Noord-Afrika. In de Alpen is hij tot een hoogte van 1600 m op zonnige hellingen, in beuken-en naaldbossen te vinden. In Nederland en België wordt hij als sierboom aangeplant.
Naamgeving
Het Latijnse woord sorbus aria betekent meelbesboom.
Plantkenmerken
De meelbes is een kleine, tot 15 m hoge bladverliezende loofboom of grote struik met een ronde of eivormige kroon. Vaak heeft hij ook een struikachtig voorkomen met steil opgaande takken. De twijgen zijn eerst grijswit-viltig en rood-olijfbruin.
De bladknoppen zijn bruinachtig tot bijna groen. Het jonge schot heeft dezelfde kleuren en is dicht viltig behaard.
De bladeren zijn elliptisch, 6-12 cm lang en witviltig. De randen zijn onregelmatig gezaagd. De bovenzijde is donkergroen, zwak glanzend, terwijl de onderzijde witviltig blijft. In de herfst verkleuren de bladeren gedeeltelijk geel en blijven lang aan de boom hangen.
Na de bladontwikkeling verschijnen in mei bloemen in schermvormige pluimen. De bloemen zijn tweeslachtig. De kelkbladen en bloemstelen zijn witviltig.
De vruchten staan in dichte trossen tussen het blad. Het zijn eivormige appelvruchten. Bij rijping (in oktober) zijn zij scharlakenrood en meestal tweezadig. Zij hebben een melig vruchtvlees en een zure smaak en blijven tot in de winter aan de boom.
De schors is grijs en meestal onregelmatig gemarmerd, lang glad met lengtegroeven.
De meelbes is een langzame groeier.
Gebruik
Bij ons is het nauwelijks bekend dat de vruchten van de meelbes eetbaar zijn. Na de eerste vorst zijn zij zacht, zoet en kunnen gebruikt worden voor compote, als bijvoeging aan zuur fruit om jam, gelei, sap en wijn te maken. In Duitsland en Zuid-Europa wordt meestal Sorbus aria longifolia aangeplant omdat de oranjekleurige vruchten groter zijn en een beter aroma hebben. Ook de variëteiten ‘Majestica’ of ‘Decaisneana’ hebben grotere vruchten dan ‘aria’. Ze zijn ovaal en bloedrood.
Standplaats
De meelbes vraagt een waterdoorlatende, licht zure bodem en een zonnige plek. Ook op stenige en lemige grond doet hij het goed.
Verzorging
Bemesting en snoeien zijn niet nodig.
 
Verwante soorten
- Zweedse meelbes (Sorbus intermedia)
- Elsbes (sorbus torminalis)
- Breedbladige meelbes (sorbus x latifolia)
- Bergmeelbes (sorbus mougeoutii)
- Dwergmeelbes (sorbus chamaemespilus)
- Sorbus x thuringiaca 'Fastigiata', vooral te vinden in Hessen, Franken en Thüringen (Duitsland).
Auteur: Brigit Kahlert
website: http://www.stemderbomen.nl | 
