Tagetes of afrikaantje: een gemakkelijke perkplant
|
Tagetes erecta
|
| |
|
Tagetes patula
|
|
Familie: Compositae of de composieten (samengesteldbloemigen)
In Vlaanderen ook gekend als stinkertjes.
Bij ons zijn de meest gekende:
Zaaitijd:
-
Onder warm glas: midden februari tot midden april
-
Onder koud glas: midden maart tot eind april
-
Openlucht: vanaf april tot eind mei
Kieming na 7 dagen.
Verspenen na 14 dagen.
Plantafstand: tussen de 20 en 40 cm
Best pas uitplanten vanaf 15 mei --> na de ijsheiligen. De ijsheiligen zijn drie dagen in mei (12 - 13 en 14 mei) waarin het 's nachts nog kan vriezen.
Het is een typische borderplant of plant voor in de bak.
Zaaien gebeurd oppervlakkig met een weinig kompost erover (grond vochtig houden).
Zaden oogsten: zaadjes zijn gemakkelijk zelf te winnen door de uitgebloeide bloemhoofdjes te laten drogen. (de langwerpige zwarte zaadjes laten gemakkelijk los). Let goed op dat ze niet gaan schimmelen (goed uit elkaar leggen).
Bloeitijd: van midden juni tot eind oktober.
Tip: als je bloemhoofdjes na de bloei tijdig weghaalt (voor de zaadvorming), behoud je een langdurige bloei.
|
Tagetes erecta 'Vanilla'
|
Kleuren: gaan van geel, oranje tot bruinrode bloemen en kleurenmengsels hiervan.
Sinds enkele jaren is er ook een vanillekleurige grootbloemige Tagetes in de handel verkrijgbaar: Tagetes erecta 'Vanilla'.
Bestuiving gebeurd door insecten.
Herkomst: De Spanjaarden voerden deze mooie plant in vanuit Mexico, Zuid-Amerika. Tijdens de periode van Karel V is deze plant verder uitgezaaid naar Tunesië en Spanje.
Nu groeien ze zowaar in het wild in vele continenten zoals: Afrika, Europa, Azië, en Noord Amerika.
Biologische agressor: de aanplant van Tagetes heeft zo zijn inwerking tegen nematoden of wortellesieaaltjes (Pratylenchus) in de bodem.
Zij worden dus ingezet om beschadiging te voorkomen van bepaalde gewassen in de biologische tuinbouw. Het vrijlevende wortelaaltje dringt niet in de wortel van de plant, maar eet wel zijn wortel. Wij noemen dit ectoparasitisch gedrag, de aaltjes die binnen de plant(wortel) "verblijven", noemen we endoparasitisch.
Hoe werkt de agressor tegen deze aaltjes (Pratylenchus-soorten): het is eigenlijk een "chemische reaktie" die plaats vindt bij het aanvreten van de wortel, waarbij de plant zich gaat verdedigen.
In het vakjargon zouden we zeggen: de wortelcel in de endodermis (die thiofenen bevat) ofwel een vorm van zwavel, gaat een reactie vormen bij het aanvreten. (Daar de plant onmiddellijk peroxidase gaat vormen en een binding aangaat met zwavel). De dodelijke combinatie van zwavel met peroxidase geeft ozon tot gevolg, wat de aaltjes tot slot zal vernietigen. Kortom het is een goede buurplant van bolgewassen, aardappelen, aardbeien, rozen, enz...
Ter info: aaltjes zijn meercellige diertjes die niet groter zijn dan 1/20 mm, en met het blote oog niet kunnen gezien worden.
Om maar enig idee te vormen hoe ze heel der gewassen kunnen "verslinden": per 10 vierkante meter kan je al snel rekenen op een aanwezigheid van ± 80 miljoen nematoden.
Hun voortbeweging bestaat erin meegesleurd te worden door de regenval en of hangwater tussen de porie van zandkorrels.
Vertrekkend van ei tot een volwassen diertje mag je rekenen op een 13 tal dagen en een vrouwelijk aaltje kan al snel tot 30 eieren leggen. Er kunnen zich verscheidene generaties in één jaar ontwikkelen.
Je hebt bladaaltjes, stengelaaltjes, wortelknobbelaaltjes, vrijlevende aaltjes,... Het is dus wel belangrijk om weten tegen welk aaltje je deze plant wil gaan inzetten om je bodem te saneren.
Aftreksels van de afrikaantjes helpen totaal niet tegen nematoden, daar de "reactiestof" zich enkel voordoet bij levende planten.
Toepassingen: De bloemen van de Tagetes patula worden aangewend voor het aanmaken van "attar genda", een gedistilleerd parfum op basis van sandelhout olie.
Parfums worden ook gebruikt als insectenwerend middel.
Medicinaal:
-
Tagetes hebben een bacteriedodend en een schimmeldodend effect.
-
In China worden de bloempjes van de grote afrikaantjes (Tagetes erecta), verwerkt om te gebruiken tegen verscheidene ziekten zoals: kolieken, verkoudheden, bof, kinkhoest, bepaalde pijnen,...
-
Distillaat van de etherische olie wordt aangewend voor wratten, likdoorns, eelt en andere voetproblemen.
-
Bij likdoorns of eeltvorming worden een tweetal druppels (etherische olie) op een vochtig wattenstaafje aangebracht en worden de te behandelen lichaamsdelen tot 3 maal daags aangestipt.
Auteur: hofmeester Maurice Claes | 
