De Pelargonium : (Pelargos = ooievaar) ofwel Geranium in de volksmond. (Geranos = kraanvogel)
Familie der Geraniaceae of ook wel de Ooievaarsbekfamilie genoemd.
De oorsprong bevindt zich in Zuid Afrika, waarna deze via import omstreeks 1600 over de ganse wereld bekendheid heeft verworven.
Soorten : Pelargonium peltatum, Citroenpelargonium, P. grandiflorum, P. graveolens, P. odoratissimum, Pelargonium spec....
We onderscheiden enkel de staande (Pelargonium zonale) van de hangpelargoniums (peltatum). Er bestaan een 250-tal cultivars, dus keuze alom. De bij ons gekende soorten zijn hybrides en doen dienst voor de bloembak of borders.
 Het blad heeft een bijna ronde gelobde vorm voor de opstaande soorten, terwijl de hangers een ietwat glansachtig en stervormig blad hebben.
De bloemen kunnen verscheidene kleuren hebben en bestaan uit 5 bloembladeren (waarvan er 2 bovenaan staan en 3 onderaan). Dit met uitzondering van de spec. soort die 2 zijdige symetrische bloemen heeft.
Kleuren: wit, rode, roze, gele, purpere,... Het staat bekend dat Pelargoniums langdurige bloeiers zijn.
De vruchten: na de bloei vormt zich per bloem 1 zaadje per zaaddoos, die na verdroging openspringt en zorgt voor de nakomeling.
De stengel is bij jonge vorm zacht en broos en nadien meer verhout en stug. Bij het aanplanten hou je best rekening met een standplaats waar het niet te hevig kan waaien, want hevige wind kan de plantjes sneller doen breken.
De opstaande soorten (Pelargonium zonale) zijn op de "stam" en blad licht behaard. Sommige mensen kunnen hierbij licht allergisch reageren wanneer zij hiermee in aanraking komen.
 Vermeerderen kan perfect door stekken te nemen in stekzand * of door ze in water te zetten voor beworteling. Laat maximaal per stek 2 blaadjes staan en zorg dat je steel (voor stek) minimaal 15 cm is. We snijden de steel schuin aan en steken hem ook schuin de grond in. Je kan best aparte potjes aanwenden om een goede ventilatie te behouden. Hormoon of -stekpoeder kan gebruikt worden om een betere beworteling te bekomen. (duur 2 à 3 weken). Zorg verder dat de grond vochtig doch niet te nat is, om mogelijke schimmels en rotting tegen te gaan. De beste stekperiode is vlak na de zomerperiode. Controleer of de planten niet besmet zijn met schimmels of andere belagers. Voorzie verder een goede belichting en warmte. Zaaien kan ook het ganse jaar door.
* stekzand = minimaal 1/3 witzand gemengd met 2/3 gezeefde kompost.
Verzorging : voorzie een goeie kompost en drainage in de plantbak. Gebruik eventueel potscherven of kleikorrels als onderlaag. Geef regelmatig vloeibare meststoffen, daar de plant het hele jaar doorgroeit. Watergiften kunnen beter met mate maar regelmatig gegeven worden. 
Tip : grond moet vochtig zijn, doch niet nat (om rotting te voorkomen). Een lichte bekalking mag gegeven worden, dit resulteert in een zachtere pH-waarde en losmaken van nutriënten in de grond. Verwijder regelmatig verdorde bloemen en blijf de zaaddozen voor, daar dit anders de plant onnodig uitput. Breek de bladstelen af door ze naar de "stam" toe te buigen. (Opwaarts) Voorzie een rozenschaartje, dit zorgt ervoor dat de wonden bij terugsnoeien minimaal blijven. Bestaande planten worden best op dezelfde hoogte geplant dan hun containerdiepte bij aankoop! Dit om de ziekte als stambasisrot te mijden. Als je een grote Pelargonium hebt door de jaren, kan het best zijn dat je hem moet ondersteunen omwille de zwaardere bloemen die hij gaat vormen. In de Mediterrane streken heb je planten die metershoog kunnen worden. Plaats de plant in volle zon, zo gaat de plant makkelijker over tot bloemvorming. Overwinteren kan enkel indien bepaalde maatregelen in acht worden genomen. Probeer de winterrust in te leiden, dit doen we door de watergiften naar het einde van het groeiseizoen te verminderen. Ook de temperatuur moet sterk dalen (niet onder de 10°C gaan) en de mestbeurten worden stop gezet. Pas in het voorjaar beginnen we terug met het opvoeren van watergiften en vloeibare meststoffen. (Er zijn speciale meststoffen voorzien voor Pelargoniums). Na de ijsheiligen kunnen we meestal met een gerust hart onze planten terug buiten zetten. Zet nooit planten in een donkere ruimte zoals een garage of kelder e.d. daar deze planten anders beginnen te fileren (licht gaan opzoeken) met slungelachtige en breekbare stengels tot gevolg. 
Belagers : Luizen zijn frequent aanwezig, bij droogte vooral spint, verder rupsen, naaktslakken, botrytis, roest, Verticillium alboatrum, witte vlieg, bacteriën en virussen, kevers, stambasisrot, nematoden, ...
Medicinaal : uit enkele soorten wordt een stof geëxtraheerd die het immuunstelsel zou versterken. Sommige planten zouden tevens antiseptische werkingen hebben alsook schimmelwerend zijn. Alsook etherische olie wordt teruggewonnen uit de Pelargonium graveolens (= sterk ruikend) voor zijn rozengeur en uit de Pelargonium Bourbon verkrijgt men de fijnste etherische olie.
Tip : De Citroenpelargonium zou de muggen verdrijven of alvast op afstand te houden, van zodra je over de bladeren gaat wrijven. (citroenolie).
Auteur : hofmeester Maurice Claes.
|
