Oleander (Nerium oleander)
Familie der Apogynaceae, waaronder maagdenpalm (Vinca) en Amsonia behoren. (olea = olijf)
Habitat: zijn natuurlijke omgeving bevindt zich ter hoogte van de Mediterrane gebieden, waar hij zich in het wild ontpopt tot makkelijk 6 meter hoogte. Er zijn ook verscheidene dwergsoorten ontstaan door kruisingen uit te voeren. Ook in Azië en China is de plant alom tegenwoordig.
De plant wordt veel aangewend in parken als grote border en kan ook thuis in plantpotten gehouden worden.
Moest je enigszins geïnteresseerd zijn, er zijn reeds een 400 tal cultivars in omloop!
Bloemen: staan in trossen ingedeeld en kunnen verscheidene kleuren aannemen. Ze kunnen enkelvoudig samengesteld of dubbel meervoudig zijn. Dit laatste is te danken aan de kroonbladen die zich ontwikkeld hebben tot bloembladen, door genmutatie.
kleuren: wit, geel, roze, rode, oranje,...
Vruchten: kunnen tot 20 cm lang worden en zien eruit als lange smalle 'boontjes' waar de zaden in zitten.
Zaden kunnen mogelijk gebruikt worden om te zaaien omstreeks april. Doe dit in zaaibakken onder glas bij hogere temperatuur.
Bladeren: staan 2 aan 2 op de stengel ingeplant en zijn zeer smal met een lengte van 12 cm. Het blad voelt zacht, dik, leerachtig aan en is lancetvormig. Het is een wintervaste groene struik, die in ons klimaat als kuipplant wordt overwinterd.
Verzorging: De struikspiegel onderaan vrij houden en tijdig de verwelkte bloemen verwijderen om mogelijke ziekten en schimmels te voorkomen. Bloempluk voorkomt zaadvorming en put de plant niet onnodig uit.
In de winterperiode niet teveel water geven en beschermen tegen invriezen. De plant verdraagt maximaal een -10 °C. Mogelijkheid om plant af te dekken met karton of jute zakken is een aanrader.
Thermobeschermhoezen XXL - set van 2
Mogelijke schade door invriezing aan de toppen wordt meestal snel terug gewonnen door aanmaak van nieuwe scheuten.
In de warme zomerdagen mag er veel lauw water gegeven worden, daar de droogte de plant enigszins afremt. (Liefst regenwater). Voorzie voor planten die in pot staan een grote onderzetschotel waar tijdens de zomer gerust constant water mag in staan. Van nature staan oleanders ook langs grachtkanten en ze komen makkelijker in bloei als ze in een bodempje water staan. Bij bloempotten die binnenshuis overwinteren, verminderen we de watergift drastisch naar de wintermaanden toe en voorzien geen te warme temperatuur.
De plant moet het idee krijgen dat hij in winterrust gaat.
Vervolgens in het voorjaar de watergift terug opdrijven en achter glas de temperatuur stilletjes opdrijven tot de oleander terug op zijn plaats buiten kan.
Standplaats: liefst een zuidelijke warme opstelling in de tuin, daar de Nerium oleander normaal subtropisch is.
De plant durft bij lagere temperaturen niet tot bloemvorming over te gaan.
Voor de planten die worden uitgeplant zijn zure bodems uitgesloten, voorzie eerder een klei - leem combinatie. Deze bevatten ook silicaten en houden het water beter op peil in de zomer.
Bemesting: jaarlijks minimaal 1 tot zelfs 2 maal bemesten met organische meststoffen. De meststof licht in schoffelen of inwerken, de wormen doen de rest wel. Een evenwichtige (N,P,K) korrelmeststof kan ook, doch wees voorzichtig dat je niet teveel strooit.
Snoeien: geen drastische snoei. Normaal enkel de verwelkte bloementrossen verwijderen tijdens de nazomer (oktober).
Verder snoeien we de buitenste takken terug tot op het vierde bladrozet, en de binnenste die hoger ingeplant zijn, op het derde bladrozet. Dit behoudt een beter evenwicht van de struik.
Afgesnoeide takken kunnen gebruikt worden om te stekken.
Tip: gebruik steeds werkhandschoenen om niet in contact te komen met het bittersap van de plant tijdens de snoeibeurten.
Composteer of verhaksel de afgesneden takjes van de oleander niet.
Stekken of vermeerderen: vanaf juni tot en met september.
We nemen hiervoor best zaaibakjes, met 1/3 wit zand en gezeefde compost of zaai- en stekgrond.
De stekken worden onderaan schuin afgesneden en we verwijderen minimaal 2/3 van het blad en steken ze vervolgens schuin in de stekbakjes.
Je kan eventueel stekpoeder (hormoonpoeder) gebruiken om de stekken beter te laten aanslaan.
Plaats de bakken op stenen (in de zon) die goed de warmte afgeven (dal, stenen vloer, vensterbank, enz...).
Zorg voor een goede vochthuishouding, vochtig maar niet nat! Na 2 maanden moeten de stekken aanslaan.
Men kan ook stekken schuin afsnijden en in water laten wortelen.
De hoofdwortels moeten dan genoeg zijwortels hebben, alvorens je tot planten overgaat.
Tip: controleer je stekmateriaal steeds op schimmels en andere ziekten.
Verjongen: De struik kan verjongd worden, mits omzichtig wordt omgesprongen met de juiste snoeivorm. Een aanrader zou zijn: om de 3 jaar te verjongen. Kijk hiervoor naar de nieuwe uitlopers en snoei steeds recht af met een mooie vlaksnede.
Belangrijk: alle plantendelen van de Nerium oleander bevatten een sterk gif het zogenaamde oleandrine!
Inname leidt onherroepelijk tot spasmen en verstikking met de dood tot gevolg. Het witte melksap, is zelfs na droging nog giftig. Dus oppassen voor dieren in de tuin! Ook het plantwater van de plantenvaas is toxisch. Je kan niet voorzichtig genoeg zijn hieromtrent.
Ziekten en belagers: de rups (oranje - rode met zwarte haren) is een van de grootste belagers bij de oleander.
Verder bacteriekanker, luis, spintmijten, wolluis, dopluis, schildluis, roetdauw,...
Auteur: hofmeester Maurice Claes. | 
