Nationale Plantentuin te Meise moet opnieuw een serre sluiten.
Directie smeekt om politieke besluitvorming over de toekomst van de instelling.
Opnieuw ziet de directeur van de Nationale Plantentuin zich genoodzaakt één van de serres te sluiten. Na de onweersbuien van de afgelopen weken staat opnieuw een serre op instorten. Het gaat om één van de collectiekassen waarin de onderzoeksverzameling ‘Marantaceëen’ is ondergebracht. De toestand ervan is dermate slecht dat het niet langer verantwoord is om personeelsleden of wetenschappers toe te laten in deze kas. Eerder werd reeds de collectie tropische orchideeën in allerijl geëvacueerd, net voor de serre waarin ze groeiden, instortte.
Tijdens de vijfde staatshervorming (Lambermontakkoorden, april 2000) werd de overheveling van de Plantentuin naar de Vlaamse Gemeenschap beslist, mits een aantal randvoorwaarden. Een jaar later blokletterden de kranten: “De top van de federale en de regionale regeringen heeft een akkoord bereikt over de samenwerkingsakkoorden in uitvoering van de Lambermontakkoorden. Ook over het symbolische dossier van de Nationale Plantentuin van Meise is er een akkoord.” Vandaag is er van de uitvoering van de zogenaamde samenwerkingsakkoorden nog steeds niets in huis gekomen en dat maakt dat het in de Plantentuin steeds moeilijker werken wordt. Het lijkt of het dossier van de ene verkiezingsronde naar de andere wordt doorgeschoven. Er zijn inmiddels al twee federale en één regionale verkiezing achter de rug zonder dat politici voor een structurele oplossing zorgden.
“Akkoord, er is de afgelopen jaren beperkt geïnvesteerd, telkens de Plantentuin aan de alarmbel trok, waardoor we een deel van de serres die voor het publiek bestemd zijn konden open houden en vernieuwen. De Vlaamse overheid heeft zelfs investeringen gedaan, nog voor de overdracht, om het patrimonium te behouden”, zegt Jan Rammeloo, directeur van de instelling. "Maar in het serrecomplex van meer dan 50 jaar, waar het onderhoud niet regelmatig gebeurde of zelfs om politieke redenen geboycot werd, moet veel meer geïnvesteerd worden. Doen we dat niet, dan verliezen we het levend erfgoed dat er in ondergebracht is. De renovatie van de publieksserres gaat voort, maar de ruim 30 niet voor het publiek toegankelijke collectieserres zijn in een zeer slechte staat. Een kas met tropische orchideeën werd 3 jaar geleden gesloten en is inmiddels reddeloos verloren, andere kassen worden opgelapt met eigen middelen, zo goed en zo kwaad het kan. In het geval van de Orchideeënkas konden de planten tijdig verhuisd worden, in wat zich nu voordoet, de instorting van de Marantaceeënkas, is dit niet meer mogelijk. De toegang tot de serre is verboden voor iedereen, ook voor diegenen die voor de verzorging van de planten instaan. Het is een kwestie van dagen vooraleer alles instort en er een collectie van wereldformaat verloren zal zijn." aldus de directeur.
 
Het is één van de kerntaken van de Plantentuin om planten te kweken en te bestuderen. Wereldwijd verenigden plantentuinen zich onder de koepel ‘Botanic Gardens Conservation International’. De Nationale Plantentuin van België is het Belgische focal point voor de wereldstrategie voor het bewaren van de botanische diversiteit. In de kas van de Marantaceëen staan naast talrijke wilde soorten uit het tropisch regenwoud, ook een aantal cultuurvariëteiten die eens de roem uitmaakten van de horticultuur in Vlaanderen. “Onder geen beding mogen we deze collectie, waarvan we sommige soorten al meer dan een eeuw koesteren, laten verloren gaan”, verklaart Thierry Vanderborght, het afdelingshoofd van de Plantenverzamelingen, “maar waarheen moeten we deze planten dan in hemelsnaam verhuizen? De lopende renovatie van de publiekskassen zorgt ervoor dat we sowieso al krap behuisd zijn.”
De Plantentuin hoopt dat er snel schot in de zaak komt. Een wetenschappelijke instelling kan niet lijdzaam blijven toekijken hoe haar erfgoed verloren gaat door politieke inertie. Door het uitblijven van een politieke oplossing wordt het voor de Plantentuin moeilijker en moeilijker om zijn internationale engagementen na te komen. Zonder snelle oplossing verliest de Plantentuin zijn geloofwaardigheid bij bezoekers en bij de internationale wetenschappelijke gemeenschap. |
