Irissen met elegante bloemen die bestaan uit drie hangende en drie staande bloembladen. Het zijn planten die behoren tot de lissenfamilie en zijn er in allerlei kleuren en vormen.
Globaal genomen kun je irissen opdelen in drie grote groepen:
- De bolirissen die uit een bloembol groeien en bloeien vanaf april tot mei. De bolirissen met hun smalle bladeren worden vaak aangeplant om als snijbloem te gebruiken. De irissen uit bol worden vaak niet heel hoog, maar hebben grote en mooie bloemen. De bladeren sterven vrij snel af.
Iris hollandica (Hollandse boliris), Iris reticulata (dwergiris) en de Iris hispanica (Spaanse boliris) behoren tot deze groep.
- De irissen als vaste planten die groeien uit een rhizoom of dikke, vlezige wortelstok die graag op een zonnige, droge, kalkrijke en arme bodem groeien en bloeien van mei tot juni. Het is zeer belangrijk dat de wortelstokken op een droge, goed water doorlatende bodem staan. Op een natte standplaats zouden de rhizomen al snel gaan rotten.
De Iris germanica moet je om de drie a vier jaar delen of scheuren om te voorkomen dat de planten te veel naar buiten groeien en in het midden weinig of geen bloemen meer vormen. Haal de planten na de bloei uit de grond en breek ze in stukken. De oude delen zonder bladeren herplant je beter niet en verwijder je. De stukken met bladeren kun je herplanten nadat je eerst de bladeren voor de helft hebt ingesneden. Bij het planten zorg let je erop dat de wortelknollen voor de helft boven de grond uitsteken.
Iris germanica (baardiris), Iris foetidissima (stinkende lis) en Iris pumila (zwaardlelie) behoren tot deze groep.
- De Iris germanica komt heel veel voor in de tuinen en draagt op de onderste kelkbladeren draden die ook wel de baard van de bloem worden genoemd. Deze draden dienen om de insecten die naar de bloemen komen nog meer houvast te bieden tijdens het landen. Daarenboven leiden de baarddraden de bijen en de hommels naar de dieper gelegen honingklieren.
Hier zie je heel duidelijk de draden op de kelkbladeren ook wel de baard van de bloem genoemd
De baardiris heeft blauwgroene bladeren die breder zijn dan die van de Siberische iris.
- Iris pumila blijft lager dan de Iris germanica en wordt 40 a 50 cm hoog.
- De Iris foetidissima is extra opvallend in de winter door de zaaddozen die openbarsten en rode vruchtjes laten zien. Door het wintergroene blad is het dan ook een plant die mooi staat op het terras om daar voor sfeer en kleur te zorgen.
- De irissen als moerasplanten met gewone wortels die bij voorkeur groeien aan de op een vochtige, zure en vruchtbare bodem. Ze staan dan ook ideaal aan een waterkant en bloeien van mei tot juli.
Iris sibirica met zijn fijne bladeren.
Iris ensata (Japanse iris), Iris pseudacorus (gele lis) en de Iris sibirica (Siberische iris) behoren tot deze groep. De bloemen van de Japanse lis zijn groter dan die van de Siberische lis.
 
Gele lis of de Iris pseudacorus en de Iris ensata 'Rose Queen' houden van natte voeten.
- De gele lis kennen we als de inheemse plant die met haar prachtige gele bloemen in de grachtkanten staat te bloeien vanaf mei tot juni. Na de bloei verschijnen de typische zaaddozen.
Tips en weetjes:
- Irissen hebben geen last van ziektes of ongedierte
- hoogte afhankelijk van de soort tussen de 20 cm en 1 meter
- alle irissen staan graag op een zonnige standplaats
- verwelkte bloemen en gele bladeren kun je best verwijderen
- hou de bodem rond de planten kaal
Iris germanica "Indian Chief"
Meer info in de tuinadvies plantengids
Irissen op het tuinforum:
Vossaert Kurt |
