Hortensia’s, echte top-tuinheesters
De meeste hortensia’s (wetenschappelijke naam Hydrangea) bloeien in de (na)zomer met grote schermen of tuilen bloemen die in de rand vaak opvallende, veel grotere steriele bloemen (zonder stamper of meeldraden) dragen. Door hun enorm rijke bloei zijn het al zeer gewilde tuinheesters, maar er is veel meer variatie dan vaak wordt gedacht.
Hortensia (Hydrangea), heeft vele verschillende variaties.
De belangrijkste soorten
Hydrangea arborescens ‘Annabelle’ is een in de VS gewonnen plant met enorme (tot 30 cm doorsnee), steriele, witte bloemen die in juli-september verschijnen. De hoogte wordt maximaal 150 cm en de struik is uitstekend winterhard.
Hydrangea aspera ‘Macrophylla’ is nog zo’n topper, 2 m hoog met lila randbloempjes in tuilen of trossen van wel 25 cm doorsnee. Bij ‘Blue Deckle’ zijn die bloempjes roze of blauw, o.a. afhankelijk van de zuurgraad van de bodem.
Hydrangea macrophylla is de bekendste soort. Deze wordt wel boerenhortensia genoemd, maar die naam is eigenlijk gereserveerd voor Hydrangea paniculata ‘Grandiflora’, een pluimhortensia die laat bloeit (aug-sept.) en waarvan de bloemen van wit naar heel licht roze verkleuren.
Hydrangea paniculata ‘Grandiflora’, of de pluimhortensia
U kent de vele rassen van H. macrophylla van de bolle bloeiwijzen, maar er zijn ook cultivars die een schermvormige bloeiwijze hebben, vaak met verschillende bloemkleuren in de schermen, wat ze buitengewoon fraai maakt. De Duitsers noemen dit ‘Teller’-vormen (bordvormig), een term die ook in Nederland en België is overgenomen, net als de Engelse aanduiding ‘Lacecaps’. De struiken worden meestal tot zo’n 1,5 hoog, incidenteel hoger. De meeste bloeien vanaf juli (de laatste nog in september) en de bloemkleuren variëren van wit, rood, roze, paars en violet tot bijna zuiverblauw. Roze vormen kunnen naar blauw verkleuren in sterk ijzerhoudende, zure grond. Met speciale hortensiamest kunt u dit effect ook bereiken. Er zijn tientallen cultivars om uit te kiezen. ‘Bouquet Rose’ is een van de meest winterharde ‘bolle’ vormen, ‘Blaumeise’ een prachtige Teller-hortensia.
Hydrangea quercifolia wordt eikenbladhortensia genoemd, een nog niet algemeen bekende soort met in de herfst prachtig paars verkleurend blad. De plant bloeit met witte pluimen, maar niet zo uitbundig als H. macrophylla of H. paniculata.
Hydrangea serrata ‘Blue Bird’ is een prachtige kleine plant (100 cm) met blauw/witte schermen bloemen in juli-augustus.
 Verzorging
Hortensia’s groeien graag in enigszins zure, humusrijke grond. Iets schaduw mag. Omdat hortensia’s (met name H. macrophylla) bloeien aan de einden van de takken uit knoppen die al het jaar ervoor (na de bloei) zijn gevormd, is verjongingssnoei het beste om de struiken gezond en binnen de perken te houden. Knip ieder voorjaar de oude bloeiresten kort eronder af. Haal vervolgens 20% van de oudste takken weg (er komen nieuwe voor in de plaats) en u heeft in vijf jaar een volledig verjongde struik met allemaal nieuwe bloeitakken, terwijl de omvang van de struik niet toeneemt.
Tuintips voor juli
Controleer uw planten op bladluizen (vooral op de sappige jonge scheuten). Regel oppas voor uw tuin tijdens uw vakantie (heel belangrijk: sproeien als het droog is). Geef bij het sproeien altijd veel water ineens (zeker 20 liter water per m2). Automatisch water geven tijdens uw afwezigheid kan met een eenvoudige sproeicomputer. Zorg voor steun bij hoge vaste planten. Eenmaal bloeiende klimrozen na de bloei terugsnoeien. Uitgebloeide bloemen wegnemen. | 
