| Graslandvegetatie : gazon en bloemenweide
Het successiestadium van graslandvegetatie (grassen en graslandkruiden), dat aan een ‘intensief’ beheer (wekelijks maaien) onderworpen wordt, leidt tot het klassieke ‘gazon’
Een graslandvegetatie die aan een ‘extensief’ beheer onderworpen wordt, kan – met een goede aanpak – leiden tot een ‘bloemenweide’ (ook wel ‘bloemrijk grasland’ genoemd).
Praktisch
Het beheer : maaien of begrazen
De intensieve praktijk van ‘gazonneren’ behoeft waarschijnlijk weinig introductie. En gazon is in de ecologische siertuin zeker geen contradictie. Zolang je niet met herbiciden werkt en niet mest, kan een kort gemaaid gazon, waarop de kinderen ravotten, perfect ecologisch zijn. Veldbies, madeliefje, grote brunel, veldereprijs en kruipend zenegroen geven een ecologische meerwaarde ten opzichte van een klassiek gazon.
Extensief beheer kan hooien of begrazen betekenen. Als je kiest voor maaien, varieert voor een bloemrijk grasland het aantal maaibeurten van één tot drie keer per jaar, afhankelijk van de voedselrijkdom van de grond.
Vertrek je van een zeer voedselrijke – meestal ook bloemarme - grond (en dat zie je direct aan de groeikracht van de grassen), dan is driemaal maaien een goede optie.
De eerste keer maai je kort na het doorschieten van de dominante grassen (eind mei / begin juni), de tweede tijdens de zomermaanden (augustus) en een laatste keer kort voor het einde van de groei (eind september / begin oktober). Deze laatste maaibeurt verhindert dat de grassen gaan ‘liggen’ voor de winter, anders gaat een grasland snel ‘verruigen’.
In dit korte gazon vind je enkele graslandkruiden terug.
In het midden werd een paadje van oude kasseien aangelegd
Het maaisel voer je altijd af, opnieuw is het risico op verruiging (brandnetel!) anders te groot. Maaisel afvoeren maakt de bodem ook schraler, waardoor meer graslandkruiden een kans krijgen (de grassen zelf worden immers minder dominant).
Vertrek je van een schraal, bloemrijk grasland, dan stel je de maaitijdstippen af op het bloeitijdstip van je graslandkruiden. Je zorgt er uiteraard voor dat de planten die je het jaar erop terug wil, zaad hebben kunnen zetten. Twee maaibeurten per jaar (voorjaar/ najaar) volstaan ruimschoots. Op iets grotere stukken is begrazing door dieren een alternatief. Bij intensief grazen krijg je een korte grasmat of weide. Veel dieren op een (te) kleine oppervlakte is dus af te raden als je van bloemen houdt. Extensieve begrazing bezorgt je dan weer een grasland met bloeiend gras en hoge, bloeiende planten. Begrazing heeft als voordeel dat je voedselketen beter gesloten raakt. Het gevolg is een flink pak minder tuinafval!
Een voedselketen is een opeenvolging van organismen waarbij het ene zich voedt met het vorige uit de keten en zelf op zijn beurt gegeten wordt door het volgende.
Een voorbeeldje:
Alles begint bij de zon. Zonder zon geen groene planten, de zogenaamde 'producenten'. Bladluizen zijn de eerste in een lange rij van 'consumenten' (bladluizen worden gegeten door lieveheersbeestjes die op hun beurt ten prooi vallen van insectenetende vogels om dan weer het slachtoffer te worden van roofdieren)
Ook als groene planten afsterven komt er een keten op gang. De keten start nu bij zogenaamde 'reducenten', die leven van dood organisch materiaal (plantaardig of dierlijk). Een goed voorbeeld van een reducent is een kraai, die niet vies is van wat dood dierlijk materiaal. En reducenten worden op hun beurt ook weer geconsumeerd...
Het beeld van een voedselketen maakt in ieder geval heel wat duidelijk.
Iedereen weet immers dat een keten maar zo sterk is als zijn zwakste schakel.
Het is duidelijk dat het gebruik van insecticiden een schakel uit de keten gevoelig kan verzwakken, met alle gevolgen vandien voor het vervolg van de keten.
Bemesten en spuiten zijn er uiteraard niet bij (nooit in de ecologische siertuin trouwens!).
Ongewenste kruiden als akkerdistel, grote brandnetel en ridderzuring ga je manueel verwijderen. Opties: met een mes de diepgroeiende wortels verwijderen; geregeld de hak zetten op groeiplaatsen; frequent zeisen, zodat ze op termijn verdwijnen.
Voor een sneller resultaat van je bloemenweide, kun je graslandkruiden inzetten of bloembollen inplanten. Het doorzaaien van een bestaand grasland is meestal niet succesvol.
Bij inzetten van planten is de juiste keuze van planten en sterk plantgoed van vitaal belang. Enkel dan is concurrentie met grassen mogelijk. Kies voor gewone, sterke inheemse soorten.
 www.west-vlaanderen.be/ecologischetuinen | 
