Clematis vitalba : een oerwoudachtig aanzien
Wie in Zuid-Limburg door de bossen wandelt, heeft zich wel eens verbaasd over de liaanachtige, spiraalvormig in elkaar gedraaide stammen en takken die daar omhoog klimmen of van de bomen omlaag hangen. Deze klimmers geven het bos een wat oerwoudachtig aanzien. Het is de bosrank of bosclematis die daar zo welig tiert als in geen ander deel van Nederland. Spectaculair zijn de pluizige zaden in het najaar die in de herfstzon zilveren glanzen. Als zij met sneeuw of rijp bedekt zijn, lijkt het of het bos in bloei staat.
Verspreiding
Bosrank is inheems in de gematigde klimaatzones van Europa, Azië en Amerika. Hij groeit bij voorkeur op kalkrijke en iets vochtige bodem in bossen, langs bosranden en in struwelen langs rivieren.
Naamgeving
Het woord clematis is ontleend aan het Griekse woord clema voor rankende plant . Vitalba is afgeleid van het Latijnse woord vitis en alba wat witte wijnstok betekent. Hij heeft deze naam gekregen vanwege de lange, zilverwitte haren aan de snavel van de vruchtjes. Zij verschijnen aan het eind van de zomer. Toepasselijk is het Engelse woord old man’s beard, want de bosrankpluizen lijken inderdaad op baarden van oude mannen .Maar ook de naam travellers joy klopt, want de zilverglanzende pluizen zijn voor het oog van de wandelaars een genot.
Zilverwitte haren van de Clematis vitalba
Geen wonder dat de Engelse naam "old man's beard" is...
Plantkenmerken
Bosrank is een wilde clematis die op kalkhoudende grond groeit.
De bosrank heeft groenige stengels en twijgen. Ieder jaar groeien klimstengels drie tot 6 m alle kanten op. De glanzend donkergroene bladeren zijn 1 tot 4 cm groot. De vertakte, dunne stengels waarop de bladeren zitten, hebben dezelfde kleur als het blad. De stengels zijn soms grijs berijpt.
De bosrank bloeit in juli/augustus met talloze roomkleurige, kleine bloemen die lekker geuren. Zij hebben vier groen roomkleurige kelkblaadjes.
In het najaar ontwikkelen zich de bloemen tot zaden die omgeven zijn door wollig pluis. Deze zilverglanzende pluizen blijven tijdens de winter een de plant hangen.
Het zijn geen hechtplanten zoals de klimop, wortelen zelfstandig in de grond en hebben boomstammen en takken nodig voor steun. Zij slingeren zich als het ware door en over struikgewas en bomen en kunnen deze soms helemaal bedekken. Soms bereiken zij een hoogte van 30 m.
Bosrank is licht giftig!
Bloeiende Clematis vitalba
Symboliek
Bosrank staat symbolisch voor het streven naar het hoogste, voor kracht, eigenwaarde en je niet onder laten krijgen, in negatieve zin ook voor overheersing en geldingsdrang.
Betekenis voor het bos
Vogels nestelen graag in de takken van de bosrank. Zij vinden daar een beschermde plek. De bloemen leveren nectar voor vele insecten.
De bosrank bloeit in juli/augustus
met talloze roomkleurige, kleine bloemen die lekker geuren
Clematis vitalba (Botanische benaming)
Old man’s beard, traveller’s joy, withywind (Eng.)
Clématite des haies (Frans)
Gemeine Waldrebe, Teufelszwirn, Hexenstrang (Duits)
Ranunculaceae – ranonkelfamilie
Auteur: Brigit Kahlert
website: http://www.stemderbomen.nl
| 
