|
Artisjokken vormen een ware delicatesse. Gekookt en geserveerd met een bearnaisesaus, doop je de blaadjes in de saus en je zuigt het vlees er uit. Totdat je op het zogeheten hooi komt. Dat schraap je weg en dan is daar de eetbare bodem. Heerlijk.
Behalve heerlijk is de artisjok ook heel mooi. De plant siert de groentetuin maar kan ook zeker in de siertuin dienst doen. Alleen het blad is al heel fraai om te zien en kan gebruikt worden om mooie combinaties mee te maken. Zilverig grijs en ingesneden, blust het hete combinaties en verfijnt het de pastellen.
 
De bloei van blauwe naaldjes is spectaculair
Je moet wel een keuze maken: ga ik van de bloem genieten door er naar te kijken of door hem op te eten. Allebei gaat niet, want een eetbare artisjok wordt geoogst voordat de bloei in zicht komt. Na de bloei wordt de plant enigszins stoffig om te zien en mag dan teruggeknipt worden.
De artisjok is niet geheel winterhard en kan in koude maar ook in zeer natte winters wel eens wegvallen. Gelukkig zijn artisjokken eenvoudig op te kweken uit zaad. De plant kan ook gescheurd worden in het voorjaar.
In de groentetuin in de Tuinen in Demen staat behalve de artisjok, Cynara scolymus, ook de kardoen, Cynara cardunculus. Kardoen heeft langwerpig blad, dat ook zeer diep is ingesneden.
diep ingesneden bladeren van de kardoen.
De plant is in alle delen groter en bereikt in Demen, op zware klei, een hoogte van meer dan twee meter. In augustus is kardoen overladen met paarsblauwe distelbloemen, die kleiner zijn dan de artisjokkenbloemen. Het is een enorme en imposante plant om te zien.
Bloemen van de kardoen
Ook de kardoen kan worden gegeten. Niet de bloem maar de stengels in dit geval. Daartoe worden de stengels eerst gebleekt, door ze zodanig te bedekken dat de zonnestralen er niet bij kunnen. Dat kan met behulp van stro of jute zakken en gebeurt in de zomer, als de plant goed gegroeid is. De stelen worden afgesneden en vervolgens geblancheerd. De smaak lijkt wat op die van artisjokken maar is iets zoeter. Aan de kardoen worden geneeskrachtige eigenschappen toegekend en het eten van kardoen zou gezond zijn voor het cholesterolgehalte, de vetafbraak en de leverfuncties. Ook bevat de plant veel vitamines.
Kardoen is redelijk bestand tegen de kou van de winter maar ik dek mijn kardoenhoek in de herfst toch maar af met een dikke laag afgevallen blad. Dat wordt vanzelf een compostlaag dus je hoeft niets weg te halen in het voorjaar, wanneer de planten, al vroeg, weer uitlopen.
 Ook kardoen is eenvoudig uit zaad op te kweken. Het duurt een paar jaar voordat de plant tot volle wasdom komt maar dan staat er ook een reusachtige decoratieve plant die ook achter in de border een plek zou kunnen krijgen.
Beide Cynara’s staan graag in de volle zon en verlangen een vruchtbare en goed doorlatende bodem.
Martje van den Bosch
Meer info over de open dagen in De Tuinen in Demen | 
