Geprint vanhttp://www.tuinadvies.be/artikels/zonnebaars.htm

> Vijver & zwembad > Vissen > Zonnebaars met zijn voordelen en nadelen

Toon alles uit: "Vissen"

Zonnebaars met zijn voordelen en nadelen

Wat is een zonnebaars?

 

Wetenschappelijke Indeling

Rijk: Animalia
Klasse:
Beenvissen - Osteichthyes
Orde: Baarsachtigen Perciformes
Familie: Centrarchidae
Geslacht: Lepomis
soort: Lepomis gibbosus

De zonnebaars (Lepomis gibbosus) is een vis uit Noord-Amerika die is uitgezet in het zoete water van de Benelux.



 

De zonnebaars is een vis die tot 15 cm groot wordt in België en/of Nederland. Aan de oostkust en het midden van de Verenigde Staten, waar hij vandaan komt, kan hij wel 25 cm lang worden. De Zonnebaars is een vis die eigenlijk niet mag ontbreken in de vijver, hoewel soms ook het tegenovergeselde wordt beweert.  Waarom de zonnebaars wel goed is in een vijver, komt omdat hij dierlijk voedsel eet. Denk hierbij aan bloedzuigers die schadelijk kunnen zijn voor de vissen, en andere kleine wormpjes en waterdiertjes die slecht kunnen zijn voor de vissen!

Gedrag

De jonge vissen leven in scholen, maar volwassen dieren in zijn territoriaal. De zonnebaars is gevoelig voor vervuiling. Daarom is hij wel interessant als alarmvis. De zonnebaars zal snel laten merken als het vijverwater niet in orde is. De zonnebaars wordt daardoor ook veel gebruikt bij waterzuiveringsinstallaties, die water gebruiken van uit vb: de maas. Als de maas teveel vervuild is, zullen de zonnebaars dit snel laten merken, en kan men bij de waterzuiveringsinstallaties snel reageren. De zonnebaars is en blijft een roofvis en het kan gebeuren wanneer u jonge koi in de vijver heeft dat hij er opeet. Het kan wel eens gebeuren als u naar de vijver zit te kijken, dat er een zonnebaars achter een vis of koi aan zwemt!? Schrik dan niet, het kan zijn dat de vis of koi last heeft van een worm bv. een bloedzuiger. De zonnebaars zit dan niet achter uw vis of koi aan, maar dan wel achter de worm. Zo eet de zonnebaars de worm op waardoor de vis of koi verlost raakt van z`n ongewenste gasten.

Vijvervis

De zonnebaars is een populaire vijvervis en kan ook in aquaria worden gehouden. Niet alleen zijn kleuren worden op prijs gesteld, in tuinvijvers eet deze vis muggenlarven, bloedzuigers en wormen die andere vijvervissen parasiteren. Deze soort (en een aantal ondersoorten) is regelmatig in de vijverhandel verkrijgbaar. De zonnebaars is er in vele soorten, denk hierbij aan de diamantbaars, groene zonnebaars, oranje buik zonnebaars, gewone zonnebaars 'Lepomis gibbosus', blauwkeel zonnebaars, rode zonnebaars en de dwerg zonnebaars! De meeste soorten kun je in België en Nederland niet zo makkelijk vinden. Zonnebaarzen blijken dus prachtige vissen te zijn voor een vijver. Niet alleen omwille van zijn kleurenpracht, maar ook zijn het bijzonder interessante vissen, die ook handtam kunnen worden. Het zijn sterke vissen, die zich aan bijna alle omstandigheden kunnen aanpassen. Doorgaans zijn de vissen die in tuincentra worden aangeboden 8- 10 cm lang. Het zijn echter snelle groeiers, vooral onder juiste omstandigheden. Ze hebben een voorkeur voor heldere vijvers met een zandbodem. Deze vissen kunnen ook leven met planten. Met hun grootte van vijftien centimeter als volwassen vis in België en Nederland zijn ze goed te zien. Heldergele vinnen en een rode vlek op de kieuwdeksels vallen op als je ze van bovenaf ziet.

Voeding.

De vissen eten alles, wat er aan voer beschikbaar is. Daardoor zijn ze ook handtam te krijgen. De zonnebaars accepteren dan ook snel voer uit de hand. Regenwormen en meelwormen, maar ook korrelvoer. Bij gebrek aan voer worden alle andere bewoners van de vijver, mits niet te groot, als voer gezien. Voor een te veel aan insecten in de vijver hoeft u niet bang te zijn. Het zijn eersteklas rovers.

 

Het paren en paargedrag.

In de paaitijd - mei tot augustus - graven ze een ruim 40 centimeter brede legkuil. Tijdens de aanleg van het nest en een poosje na de voltooiing ervan, houdt het mannetje de andere vissen op afstand, ook zijn vrouwelijke soortgenoten. Na enige tijd worden zijn aanvallen op de wijfjes minder fel en vervolgens jaagt hij ze zelf naar het nest. Tijdens het paaien ligt het vrouwtje op haar zij, op de bodem van het nest. Vrouwtjes van deze vissen kunnen tot bijna 3000 eieren afzetten. De paring duurt een 15-30 minuten, waarna het mannetje het wijfje weer verjaagt en de wacht bij het nest betrekt tot de larven uit de eitjes komen. Deze komen ook allemaal uit. De duizenden jongen zwermen al snel langs het wateroppervlak op zoek naar pekelkreeftjes (artemia) en ander levend voedsel. Na een paar weken zijn ze al ruim één centimeter. Na een jaar al drie centimeter. Het tweede jaar groeien ze uit tot acht centimeter en dan zijn ze ook geslachtsrijp.

Zonnebaarzen in de Benelux

Als exoot komt de zonnebaars al zo'n 135 jaar voor in de Benelux. De laatste decennia is de soort echter sterk in opmars. Vermoed wordt, dat dit komt doordat vijverliefhebbers hun nakweek soms vrijlaten in de natuur om er diervriendelijk van af te komen.

Daarnaast is het uitzetten van zonnebaarzen een manier om overlast door insecten als muggen terug te dringen. Een andere vis die hiervoor kan worden gebruikt is de Amerikaanse hondsvis (in vies of zuur water). Deze exoten zijn effectieve insectenbestrijders doordat ze muggenlarven eten en zich zeer snel voortplanten. Met name in geïsoleerde wateren als vennen voorkomt de zonnebaars de ontwikkeling van amfibieën en insecten (met name muggen en libellen). Natuurbeschermers gruwen meestal van het uitzetten van exoten. Zij beschouwen het uitzetten van buitenlandse diersoorten als onnatuurlijk. Bovendien streven natuurbeheerders vaak naar visvrije wateren omdat zij insecten juist op prijs stellen. Het uitzetten van vissen in de natuur vereist trouwens een vergunning (in de tuinvijver mag wel).

Ze werden al ongeveer 135 jaar geleden voor het eerst naar Europa gehaald en ongeveer 115 jaar geleden naar ons land. Het was een tijd, waarin veel vissoorten uit Noord-Amerika naar Europa werden gebracht om hun nut als voedselvis te onderzoeken. Bij de eerste exporten van zonnebaarzen naar Europa gaven de Amerikanen al aan deze vis eigenlijk niet zo geschikt te vinden als consumptievis. Al snel bleek, dat ze gelijk hadden. De vissen waren echter intussen wel in ons land uitgezet en wisten zich her en der te handhaven. Gedurende ruim een eeuw was de zonnebaars op kleine schaal in ons land aanwezig zonder tot echte problemen te leiden. Zolang er maar voldoende roofvissen waren (snoek, baars) bleef het aantal vissen goed onder controle.

Voor en tegen bij zonnebaars.

 

Onderzoek in België en Nederland heeft onlangs uitgewezen dat zonnebaarzen veel schade kunnen aanrichten. De in vennen en andere afgesloten plassen uitgezette zonnebaarzen leiden op dit moment tot grote problemen voor de insecten en amfibieën. De larven worden opgegeten en de dieren verdwijnen uit de betreffende waters.

Het is daarom ook niet verwondert dat en veel mensen aanraden maar 1 exemplaar uit te zetten in uw eigen vijver.

Maar wat is dan het probleem? Het rapport van het onderzoek in België en Nederland stelt, dat de zonnebaars ruim 100 jaar geen probleem is geweest. Nu de vissen echter redelijk veelvuldig in vijvers gehouden worden, duiken er plotseling zonnebaarzen op in afgesloten plassen, waar ze voordien nooit zaten. Vooral in de afgesloten vennetjes, waarin voordien helemaal geen vissen zaten, en waar dus ook geen snoeken of baarzen aanwezig zijn, blijken nu enorme aantallen zonnebaarzen voor te komen. Eén ven van circa 900 m2 bleek bij leegpompen ruim 4000 zonnebaarzen te bevatten. Het moge duidelijk zijn, dat zo'n vijver naast de zonnebaars bijna geen enkel ander leven meer bevat. Larven van salamanders, zeldzame kikkers, bijna uitgestorven kevers en libellen, die voordien bij gebrek aan roofvissen vrij massaal in een soort paradijs leefden, werden weggevreten. Het aantal van zulke vennen met zonnebaarzen lijkt de laatste jaren explosief te stijgen. Het rapport van het onderzoek in België en Nederland legt een verband met het aanbod van zonnebaarzen in de vijverhandel in de laatste jaren. Als een vrouwelijk zonnebaars bijna meer dan 1000 eitjes aflegt, en deze meestal ook allemaal overleven, dan klinkt het mij ook niet helemaal vreemd in de oren als gesuggereerd wordt, dat liefhebbers hun nakweek in zulke plassen uitzetten.
Het rapport van het onderzoek in België en Nederland vraagt de handel de import te staken. Wat voor mij meer aandacht vraagt, en waar het voor mij meer om gaat, is de jonge vissen niet uit te zetten in plassen. En dit geld ook voor brulkikkers, waterschildpadden, slangen, goudvissen en koi, etc. Faunavervalsing kan tot catastrofes in de natuur leiden. Als u met een overschot zit van nakweek dieren, probeer er dan via collega- liefhebbers vanaf te komen of eventueel via de handel. Probeer van alles, maar zet ze niet uit in onze Belgische en/of Nederlandse natuur!

Zonnebaarzen in het aquarium.

 

Uiteraard zijn zonnebaarzen ook prima in een aquarium te houden. Een onverwarmd aquarium van 100 x 50 x 50 is genoeg voor een paartje. Een bodem van fijn zand, wat grote stenen en stevige planten maken de inrichting compleet. Het zijn veelvraten, dus een goede filtering is gewenst. Ze kunnen worden gevoerd met zo ongeveer alle beschikbare voeders, zowel droogvoer als levend en diepvriesvoer van een behoorlijk grote afmeting. De voortplanting begint met het graven van een paaikuil. De doorschijnende eieren worden in deze kuil afgezet. Na twee dagen beginnen de eieren uit te komen en na een dag of vier beginnen de jongen de kuil te verlaten. Na zes dagen zwemmen ze aan het wateroppervlak. Dan begint het aanslepen van voer voor enkele duizenden jongen!


#1148

Andere artikels