Geprint vanhttp://www.tuinadvies.be/artikels/moeilijkheden_bij_het_behandelen_van_vissen_deel_2.htm

> Vijver & zwembad > Vissen > Moeilijkheden bij het behandelen van vissen Deel 2

Toon alles uit: "Vissen"

Moeilijkheden bij het behandelen van vissen Deel 2

In een eerste artikel over de moeilijkheden van behandeling van vissen hadden we het over het stellen van de diagnose, de resistentie en kostprijs van behandeling.
In dit tweede artikel wordt hierop een vervolg gemaakt:

Agressiviteit van de behandeling voor de vissen
Elke behandeling van chemische aard heeft een (vaak negatief) effect op de slijmhuid van de vissen. Zeker wanneer een medicijn meermaals zal moeten herhaald worden is het van belang dat de dosis hierop is afgestemd zodat de vissen minimaal last gaan ondervinden van de inwerking van chemicaliën op hun lichaam. Soms moet men afwegen of het beter is om één maal een iets hogere dosis te gaan toepassen dan meerdere behandelingen kort na mekaar te gaan geven aan een lagere dosis of omgekeerd. Het is uiteraard altijd van belang om geen behandeling toe te passen die agressiever is voor de patiënt dan voor de ziektekiem waartegen men behandeld. Doitsu’s kunnen gevoeliger zijn voor bijvoorbeeld de inwerking van malachietgroen ten opzichte van geschubde vissen. Het beste gebruikt men zo zuiver mogelijke medicijnen. Additieven kunnen immers schadelijk zijn voor bepaalde vissen of vissoorten (goudvissen kunnen bijvoorbeeld niet goed tegen lactose dat soms gebruikt wordt als oplosmiddel).

Wettelijke bepalingen en beschikbaarheid van medicijnen
Wettelijk zijn niet alle denkbare therapieën toepasbaar in de praktijk. Bij siervissen liggen de mogelijkheden vrij ruim terwijl dat in de consumptiesector heel anders ligt omdat dat te maken heeft met veiligheid van de voedselketen en residuen in het eindproduct. Toch moeten ook wij bij het behandelen van koi rekening houden met de invloed van therapieën op de mens en het milieu en zijn er meerdere chemicaliën om redenen van toxiciteit verdwenen van de markt (bijvoorbeeld malachietgroen is in principe in Europa verboden omwille van zijn kankerverwekkende eigenschappen). Helaas is de dierengezondheidssector maar een kleine afzetmarkt en investeren steeds minder farmaceutische bedrijven in het vernieuwen van registraties voor hun bestaande producten waardoor krachtig werkzame, relatief vaak gebruikte medicijnen ook aan het verdwijnen zijn (denk aan bepaalde antibiotica bvb Neomycine). Momenteel is het ook bijvoorbeeld zeer moeilijk om een grote visvijver waar de vissen last hebben van bloedzuigers te gaan behandelen met een op de markt beschikbaar en betaalbaar product.

Weersomstandigheden op moment van behandelen
Het weer kan een zeer bepalende rol spelen in de keuze van waarmee en op welk moment te gaan behandelen bij vissen. Algemeen geldt dat hoe kouder het water is, dit de therapie zal bemoeilijken omdat vissen koudbloedig zijn en hun lichaamsmetabolisme dan ook afgestemd is om de omgevingstemperatuur waarin ze leven. Lagere temperaturen zorgen ervoor dat vissen medicijnen minder vlot gaan opnemen uit het water en dat hun herstelvermogen na schade door ziektekiemen een stuk lager komt te liggen. Ook zullen medicijnen zelf minder actief zijn bij lagere temperaturen of zelfs schadelijk zoals formaldehyde bij temperaturen onder de zes graden. Bij warme of onweerachtige weersomstandigheden daarentegen kan het dan weer tegen aangewezen zijn om te behandelen met middelen die een invloed hebben op het zuurstofgehalte van het water op dat moment (bvb. Kaliumpermanganaat). Sommige medicijnen worden ook beïnvloed door (UV-)licht (zonnestralen) en worden dan ook best s’nachts of in verduisterde omstandigheden toegepast (bvb. Oxytetracycline).

Troebel water kan de werking van medicijnen afremmen.
Troebel water kan de werking van medicijnen afremmen.

Kwaliteit en verontreiniging van het vijverwater
Elke aanwezigheid van organische resten zullen de werking van medicijnen in het water afremmen : denk aan algen, slib of troebel water bijvoorbeeld. Soms zijn vijvers zo vervuild dat elke toevoeging van producten zinloos is. Ook de waterkwaliteit speelt een rol in het plannen van een behandeling. Die zou zeker op het moment van het instellen van een therapie goed moeten zijn in het bijzonder de zuurstegraad, ammonia-en nitrietwaarde moeten prima zijn want ammoniak kan bijvoorbeeld een heel ander effect hebben op de vissen naargelang de zuurtegraad en zal in combinatie met chemicaliën zoals formol of kaliumpermanganaat de agressiviteit en invloed op de slijmhuid of kieuwen van de vissen verhogen.
In deze paragraaf dien ik zeker ook te vermelden dat de hardheid van het water, en in het bijzonder de GH-waarde, bij verschillende producten er kan voor zorgen dat de activiteit ervan van langere of kortere duur zal zijn. Hoe meer er calcium++ ionen aanwezig zijn (en dus hoe hoger de GH waarde is), hoe sneller bepaalde medicijnen zoals chloramine of sommige antibiotica geneutraliseerd en aldus geïnactiveerd gaan zijn wat de behandeling aanzienlijk kan verkorten zonder dat dit de bedoeling is.

Manier van filteren
Filters met een groot biologisch oppervlak zoals lavafilters waarin een massa heterotrofe bacteriën leven hebben nogal neiging om snel diverse medicijnen af te breken. Zo zal een vijver met aansluitend lavafilter waarop FMC als therapie toegepast wordt snel terug uitgeklaard kunnen zijn waardoor het beter is om in zulke gevallen bijvoorbeeld het lavafilter kort te sluiten kort na toevoegen van deze behandeling. Zandfilters worden in zulke gevallen ook best op de recirculatie stand gezet om de activiteit van de FMC (terug als voorbeeld) zo lang mogelijk te bewaren in het water. Bij elke behandeling dienen UV lampen en Ozon systemen uitgeschakeld te worden. Absorberende harsen, zeolieten, of actieve koolstof moet ook voor de duur van de behandeling verwijderd worden uit de vijver omdat dit ook een deel van de medicijnen uit het water kunnen vangen. Tijdens een behandeling van het water van de vijver is een goede doorstroming wel aan te bevelen. Naargelang de aard van het medicijn en de gebruikte dosis zal de werking in meerdere of mindere mate schadelijk kunnen zijn voor de goede werking van het biologisch filter.

De toestand van de patiënt
Vissen die nog alert en actief zijn op het moment dat een behandeling dient ingesteld te worden zullen in mindere mate hinder ondervinden van negatieve effecten die medicijnen teweeg kunnen brengen (bijvoorbeeld het verminderen van de eetlust). Ook zal in zulk geval eventueel de mogelijk aanwezig zijn om een behandeling in te stellen waarbij de vissen via het voedsel hun medicijnen gaan toegediend krijgen. Vissen die geen of nog maar weinig eetlust meer hebben moeten dan bijna via het water of via individuele injectie behandeld worden. Soms zijn vissen in zo een slechte toestand (bijvoorbeeld erge buikwaterzucht, zie foto) dat het beter is om de vis zo min mogelijk extra stress te geven en eerst het water en de omgeving van de vis te behandelen indien mogelijk totdat de patiënt stabieler lijkt en nadien verplaatst kan worden naar een aparte behandelbak voor een meer intensievere behandeling. Kleinere vissen zijn moeilijker te injecteren dan grotere vissen.

Zieke koi: erge buikwaterzucht
Zieke koi: een vergezette vorm van buikwaterzucht

Tot slot
Helaas zullen we vaak slechts in de mate van het mogelijke rekening kunnen houden met de omstandigheden waarin we moeten gaan behandelen zonder echt alle factoren te kunnen gaan aanpassen. Je gaat bijvoorbeeld niet ineens heel kalkrijk water kunnen gaan zacht maken of de temperatuur in de winter gaan opdrijven naar meer dan 20°C. In zo’n gevallen moet je je behelpen met de best mogelijke alternatieven en de situatie zeer goed opvolgen en bijsturen waar nodig en mogelijk omdat bijvoorbeeld de therapie niet zo krachtig of zo lang als gewenst zijn werk heeft kunnen doen. Zelfs in de meest ideale situatie van behandelen is een goede opvolging nog zinvol want het is niet alleen het medicijn dat ervoor moet gaan zorgen dat vissen genezen na een ziekte uitbraak maar ook de vis zelf moet een inspanning leveren om zichzelf te herstellen. Soms zijn bepaalde vissen zo verzwakt dat ziektekiemen toch kunnen overleven op enkele exemplaren ondanks een algemeen ingestelde behandeling en krijgt de ziekte (eventueel na een eerdere periode dat het leek beter te gaan) kans om te blijven sluimeren en op korte tijd terug voor gelijkaardige problemen te gaan zorgen. Het is ook niet uitgesloten dat een ingestelde behandeling in eerste instantie wel effect heeft maar dat er na verdwijnen van de gevoelige populatie ziektekiemen resistente kiemen overblijven, zich gaan koloniseren en vermeerderen en opnieuw voor eventueel nog ernstigere problemen gaan zorgen. Indien 3 tot 5 dagen na het instellen van een behandeling via het water of injectie, of 8 a 10 dagen na een behandeling via de voeding geen beterschap optreedt moet de situatie herbekeken en opnieuw geëvolueerd worden.

Checklist voor bij het behandelen van vijvers :

  • Schakel UV en OZON uit tijdens de duur van de behandeling.
  • Verwijder zeoliet, harsen en actieve kool tijdens de periode van behandelen.
  • Zorg voor extra zuurstof en een goede circulatie tijdens de behandeling.
  • Zorg dat de waterkwaliteit goed is alvorens te behandelen.
  • Doseer zo juist mogelijk.
  • Let op voor combinaties van medicijnen en aanwezigheid van zout in het water.
  • Geef geen of minder voedsel afhankelijk van de ingestelde behandeling.

>> Lees het eerste deel van het artikel "Moeilijkheden in het behandelen van vissen deel 1"

 


#3376

Auteur: Tim Barbé
De Koidokter

Andere artikels