Slangeden / Apeboom of de Araucaria araucana
- Monkey puzzle tree, Chilean pine (Engels)
- Désespoir du singe (Frans)
- Araukarie, Andentanne, Affenschwanzbaum (Duits)
Araucariaceae – slangedenfamilie
De slangeden, een groenblijvende naaldboom, zien we wel eens in voortuinen, ooit geplant als een soort statussymbool. Hij is niet wat je noemt een vriendelijke boom; in tegendeel: hij maakt een wat vijandelijke indruk met zijn stijve, slangachtige takken en harde bladachtige naalden waaraan je je kunt bezeren als je ze aanraakt. Toch is het een interessante boom, want hij hoort net als de mammoetboom (Sequoia en metasequoia) tot de oudste nog levende planten uit de oertijd.
Herkomst Araucaria araucana
De slangeden werd door de botanicus Archibald Menzies vanuit Chili (het zuidelijk deel van de Andes) naar Europa gebracht. Daar wordt hij in bossen dubbel zo hoog als bij ons(tot 50m). Hij is ook inheems in Australië, Nieuw Guinea, Caledonië en de Norfolk Island. Hij groeit daar in regenrijke gebergten met hoge luchtvochtigheid op voedselrijke bodem. In 1990 werd de slangeden door het Chileense Ministerie van Landbouw tot nationaal monument uitgeroepen.
Naamgeving Araucaria
De naam araucaria is afgeleid van Aurauco, een streek in Centraal-Chili waar de Araucani-Indianen leven.
Plantkenmerken
De slangeden kan bij ons een hoogte tot 25 m bereiken. Dat zijn dan de vrouwelijke bomen, want de mannelijke bereiken hooguit 18 m. De brede, piramidevormige open kroon is opgebouwd uit in kransen staande hoofdtakken. Bij oudere bomen is de top wat ronder, de stam vrij van takken. De oudere takken hangen naar beneden terwijl de takken in de kroon schuin omhoog staan.
De naalden zijn ei-tot lancetvormig, leerachtig, glanzend groen met een zeer scherpe punt. Zij staan dicht opeen, elkaar spiraalsgewijs overlappend ronddom de twijg.
De mannelijke bloemen zijn cilindrisch met vele, spiraalsgewijs staande meeldraden.
De vrouwelijke bloemen zijn grote, ronde, veelschubbige bloeiwijzen die zich tot opstaande, bolvormige bruine kegels (kokosnootachtig) ontwikkelen die bezet zijn met scherpe schubben. In het 2e of 3e jaar na de bloei vallen de rijpe kegels uiteen.
De bruine, amandelachtige zaden zijn langwerpig en eetbaar (piñones).
De schors is grijsbruin, aan de onderzijde sterk geplooid en lijkt een beetje op een olifantspoot.
Wanneer de slangeden het naar zijn zin heeft, vormt hij ieder jaar een nieuwe etage.
Soorten Araucaria
Er zijn 19 soorten slangedennen bekend.
Hoger (tot 35 m) dan de ons bekende slangeden, wordt Araucaria bidwillii, inheems in Australië. Zijn kegels zijn groot en zwaar (tot 8 kg). Hij wordt daar ook Bunya-Bunya-Tree of False Monkey Puzzle Tree genoemd.
Standplaats Araucaria
De slangeden groeit op alle gronden die goed doorlatend en vochtig zijn. Hij houdt van een zonnige plek en is een langzame groeier.
Auteur: Brigit Kahlert
website: http://www.stemderbomen.nl | 
